VÌ SAO NỮ GIỚI BỊ VÔ SINH THỨ PHÁT?

“Bé trai đầu nhà em giờ đã lớn nên hai vợ chồng muốn sinh thêm một em bé. Vậy mà hơn 2 năm nay, dù đã cố gắng nhưng chúng em vẫn chưa có tin vui. Trước đây em mang thai và sinh con hoàn toàn bình thường nên khá băn khăn. Không biết vì sao đã từng sinh con rồi vẫn có thể bị vô sinh thứ phát? Mong bác sĩ giải đáp giúp em” (Chị H.T, 34 tuổi, Hà Nội)

Vì sao nữ giới bị vô sinh thứ phát?

Vô sinh thứ phát là tình trạng vô sinh xảy ra ở những nữ giới đã từng sinh con hoặc mang thai. Tình trạng này xuất phát từ những thay đổi về khả năng sinh sản của người phụ nữ những lần mang thai trước đó hoặc do một số nguyên nhân đã tồn tại trước đây nhưng chưa được phát hiện.

Ở nữ giới, nguyên nhân vô sinh thường gặp là:

• Suy giảm chất lượng và số lượng noãn, đặc biệt khi nữ giới trên 35 tuổi.
• Rối loạn phóng noãn, thường gặp ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn tuyến giáp
• Tổn thương hoặc tắc vòi trứng do viêm nhiễm phụ khoa hoặc tiền sử phẫu thuật vùng chậu.
• Mắc bệnh lý polyp tử cung, lạc nội mạc tử cung, u xơ, dính buồng tử cung
• Tăng hoặc giảm cân quá mức, mắc một số bệnh lý toàn thân hoặc thuốc điều trị

Đôi khi, vô sinh thứ phát cũng có thể xuất phát từ người chồng. Ví dụ như chất lượng tinh trùng kém, tần suất quan hệ giảm hoặc gặp các vấn đề tình dục như rối loạn cương dương, xuất tinh sớm/xuất tinh ngược dòng.

Khi nào được xem là vô sinh thứ phát?

Vô sinh thứ phát là khi khi không thể mang thai lại sau ít nhất 1 năm (hoặc 6 tháng nếu trên 35 tuổi) dù quan hệ tình dục đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai. Đặc biệt là đã từng có tiền sử mang thai hoặc sinh con ít nhất một lần trước đó.

Nếu trước đó nữ giới đã có những vấn đề bất thường về sức khoẻ sinh sản thì cần thăm khám càng sớm càng tốt. Những vấn đề cần lưu ý:

• Kinh nguyệt bất thường
• Lạc nội mạc tử cung
• Bệnh lý vòi trứng
• Tiền sử phẫu thuật vùng chậu hoặc điều trị ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng
• Sảy thai nhiều lần hoặc các vấn đề sản khoa trước đó

Dấu hiệu nhận biết tình trạng vô sinh thứ phát ở nữ giới

Vô sinh thứ phát không có triệu chứng đặc hiệu. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là không thể mang thai trở lại sau một thời gian dài cố gắng quan hệ đều đặn mà không sử dụng biện pháp tránh thai.

Tuy nhiên, những nữ giới bị vô sinh thường có những thay đổi bất thường về khả năng sinh sản như:

• Kinh nguyệt không đều, chu kỳ kéo dài hoặc ngắn bất thường
• Chậm kinh hoặc mất kinh kéo dài, lượng máu kinh thay đổi rõ rệt
• Đau bụng kinh nghiêm trọng.
• Đau vùng chậu kéo dài, đau khi quan hệ
• Tiền sử viêm nhiễm phụ khoa, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung hoặc polyp
• Từng phẫu thuật vùng chậu, vòi trứng hoặc buồng trứng.
• Dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết tố: tăng cân nhanh, mụn trứng cá, rậm lông hoặc tiết sữa bất thường.

Làm gì để giảm nguy cơ vô sinh thứ phát?

Không phải tất cả trường hợp vô sinh đều có thể phòng tránh, đặc biệt nếu liên quan đến tuổi và dự trữ buồng trứng. Tuy nhiên, phụ nữ có thể chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản bằng cách:

• Khám phụ khoa định kỳ, đặc biệt khi có triệu chứng bất thường
• Điều trị sớm và dứt điểm các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục
• Không tự ý sử dụng thuốc nội tiết hoặc các loại thuốc điều trị bệnh
• Ăn uống đa dạng, đủ chất.
• Hạn chế rượu bia và không hút thuốc.
• Vận động phù hợp và duy trì cân nặng hợp lý
• Thăm khám  sớm nếu đã cố gắng mang thai trong vòng 1 năm nhưng chưa thành công.

Một số câu hỏi liên quan

1. Vô sinh thứ phát có triệu chứng rõ ràng không?

Không có triệu chứng rõ ràng. Dấu hiệu nhận biết quan trọng nhất là nữ giới không thể mang thai lại dù quan hệ đều đặn và không tránh thai, dù trước đó vấn mang thai và sinh con bình thường. Một số nữ giới có thể kèm theo triệu chứng rối loạn kinh nguyệt, đau vùng chậu hoặc có tiền sử mắc các bệnh phụ khoa.

2. Sinh mổ có gây vô sinh thứ phát không?

Sinh mổ không phải là nguyên nhân trực tiếp gây vô sinh thứ phát. Tuy nhiên, tiền sử phẫu thuật vùng chậu và một số biến chứng liên quan có thể ảnh hưởng đến vòi trứng hoặc gây dính. Vì vậy, bác sĩ sẽ xem xét tiền sử phẫu thuật khi đánh giá khả năng sinh sản.

3. Vô sinh thứ phát có thể điều trị bằng IVF không?

Có thể, nhưng IVF không phải lựa chọn cho mọi trường hợp. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, tuổi, dự trữ buồng trứng, tình trạng vòi trứng – tử cung và yếu tố nam giới.

Vô sinh thứ phát không có nghĩa người phụ nữ đã mất khả năng làm mẹ. Điều quan trọng là tìm đúng nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Nếu bạn còn băn khoăn về vấn đề này, vui lòng liên hệ số điện thoại 0969 668 152 để được tư vấn trong thời gian sớm nhất.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội