VÌ SAO GIẢM CÂN NHANH GÂY MẤT KINH?

Hơn 4 tháng nay em ăn kiêng để giảm cân và đã giảm được gần 5kg. Tuy nhiên, từ 2 tháng trước đến nay em không thấy có kinh nguyệt. Em rất lo lắng vì trước đây chu kỳ kinh của em khá đều. Xin bác sĩ cho em hỏi vì sao giảm cân nhanh lại gây mất kinh? Tình trạng này có nguy hiểm không ạ? (Chị M.T.L, 25 tuổi, Hà Nội)

Vì sao giảm cân nhanh gây mất kinh?

Giảm cân nhanh là một trong những nguyên nhân gây mất kinh. Tình trạng mất kinh sau giảm cân đột ngột thường xuất phát từ sự thay đổi nội tiết tố và hoạt động của buồng trứng.

Suy giảm hormone estrogen

Mô mỡ cũng tham gia vào quá trình sản xuất estrogen. Khi cân nặng giảm đột ngột, đặc biệt là lượng mỡ giảm quá nhanh sẽ khiến nồng độ estrogen cũng giảm theo. Từ đó góp phần làm chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn.

Thiếu hụt năng lượng

Giảm cân nhanh khiến cơ thể bị thiếu hụt năng lượng kéo dài. Lúc này khiến cơ thể sẽ ưu tiên duy trì các hoạt động sống thay vì chức năng sinh sản. Do đó, vùng dưới đồi sẽ giảm tiết hormone GnRH, kéo theo sự suy giảm hormone FSH và LH từ tuyến yên.

Hệ quả là buồng trứng hoạt động kém hiệu quả và dẫn đến mất kinh, chậm kinh.

• Buồng trứng hoạt động kém hiệu quả
• Quá trình phóng noãn bị gián đoạn, không xảy ra hiện tượng rụng trứng
• Nồng độ estrogen giảm mạnh
• Niêm mạc tử cung không đủ dày để bong ra tạo thành kinh nguyệt.

Giảm bao nhiêu cân thì có nguy cơ bị mất kinh?

Không có con số cụ thể cho việc giảm bao nhiêu cân thì gây mất kinh. Bởi nguy cơ rối loạn kinh nguyệt do giảm cân cực đoan còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như:

• Chế độ ăn uống
• Chỉ số khối cơ thể (BMI)
• Tỷ lệ mỡ trong cơ thể
• Cường độ tập luyện
• Cơ địa của từng người

Tuy nhiên, những trường hợp sau thường có nguy cơ cao hơn:

• Giảm từ 5 – 10% trọng lượng cơ thể chỉ trong thời gian ngắn
• Ăn kiêng quá mức, cắt giảm gần như toàn bộ tinh bột hoặc chất béo
• Chỉ ăn vài trăm kcal mỗi ngày
• Tập luyện cường độ cao nhưng không bổ sung đủ dinh dưỡng
• Chỉ số BMI xuống dưới mức bình thường

Giảm cân nhanh và quá cực đoan không chỉ gây rối loạn kinh nguyệt mà còn khiến cơ thể rơi vào tình trạng thiếu năng lượng kéo dài. Điều này gây ảnh hưởng đến sức khoẻ tổng thể.

Mất kinh do giảm cân có nguy hiểm không?

Hầu hết tình trạng mất kinh tạm thời do giảm cân nhanh có thể hồi phục khi cân nặng và chế độ dinh dưỡng trở về mức phù hợp. Tuy nhiên nếu tình trạng này kéo dài nhiều tháng mà không được khắc phục, chị em có thể đối mặt với nhiều vấn đề như:

• Khó mang thai tự nhiên do quá trình rụng trứng bị gián đoạn
• Suy giảm mật độ xương, tăng nguy cơ loãng xương.
• Khô âm đạo, đau rát khi quan hệ
• Giảm ham muốn tình dục.
• Mệt mỏi kéo dài, tâm trạng dễ cáu gắt, lo âu
• Ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch nếu thiếu estrogen kéo dài.

Nếu bị mất kinh liên tiếp (không do mang thai) sau quá trình giảm cần, chị em nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ hỗ trợ.

Nếu bị mất kinh sau giảm cân thì nên làm gì?

Để khắc phục tình trạng mất kinh do giảm cân, chị em cần ngưng việc ép cân và điều chỉnh lại cơ thể:

• Điều chỉnh chế độ ăn

Nữ giới không nên tiếp tục nhịn ăn hoặc cắt bỏ các nhóm chất quan trọng. Thay vào đó, cần bổ sung đa dạng thực phẩm để đảm bảo đủ tinh bột, chất đạm, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp cơ thể phục hồi hoạt động nội tiết.

• Giảm tốc độ giảm cân

Chị em nên giảm cân từ từ. Mức giảm được khuyến nghị an toàn là khoảng 0,5 – 1kg mỗi tuần với đa số người trưởng thành.

• Điều chỉnh việc tập luyện

Khi cơ thể đang thiếu năng lượng do giảm cân quá mức, chị em không nên tập luyện quá sức. Hãy ưu tiên những bài vận động nhẹ nhàng, cường độ phù hợp và dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ.

• Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng

Thiếu ngủ và stress cũng có thể khiến nội tiết tố bị rối loạn. Vì vậy, duy trì giấc ngủ đủ 8 tiếng chất lượng và cân bằng tâm lý sẽ góp phần giúp chu kỳ kinh nguyệt ổn định trở lại.

Vấn đề liên quan

Mất kinh do giảm cân có thể mang thai được không?

Có thể, nhưng khả năng mang thai thường giảm do quá trình rụng trứng bị gián đoạn. Tuy nhiên, mất kinh không đồng nghĩa với việc không rụng trứng. Vì vậy, nếu chưa có kế hoạch mang thai, chị em nên sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp.

Kinh nguyệt có trở lại bình thường sau khi tăng cân không?

Chu kỳ kinh sẽ dần ổn định khi cơ thể được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, cân nặng trở về mức phù hợp và nội tiết tố phục hồi. Tuy nhiên, thời gian hồi phục ở mỗi người có thể khác nhau, thường từ vài tuần đến vài tháng.

Có nên uống thuốc điều kinh khi bị mất kinh do giảm cân?

Không nên tự ý sử dụng thuốc điều kinh hoặc thuốc nội tiết khi chưa xác định rõ nguyên nhân. Việc dùng thuốc không đúng chỉ định có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán và tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ. Chị em chỉ nên dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Giảm cân quá nhanh hoặc áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan có thể làm rối loạn nội tiết và gây mất kinh. Nếu tình trạng mất kinh kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, chị em nên chủ động thăm khám để được xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội