MẸ BẦU IVF CẦN LƯU Ý GÌ TRONG 3 THÁNG ĐẦU THAI KỲ?

“Em vừa chuyển phôi IVF thành công và hiện thai được khoảng 6 tuần. Vì đây là lần đầu mang thai nên em rất lo lắng. Xin hỏi bác sĩ Mẹ bầu IVF cần lưu ý gì trong 3 tháng đầu thai kỳ? Mẹ cần thăm khám và làm những xét nghiệm gì ạ?” (Chị N.T.M, 33 tuổi, Hải Phòng).

Mẹ bầu IVF cần lưu ý gì trong 3 tháng đầu thai kỳ?

Ba tháng đầu là thời điểm phôi thai làm tổ, hình thành các cơ quan đầu tiên nên tiềm ẩn nguy cơ sảy thai cao nhất. Do đó, tất cả thai phụ, đặc biệt là phụ nữ mang thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) cần cẩn thận và tuân thủ sát hướng dẫn của bác sĩ.

Mẹ bầy cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Tuân thủ đầy đủ thuốc hỗ trợ thai theo đơn của bác sĩ
• Khám thai đúng lịch và không bỏ qua các mốc siêu âm, xét nghiệm quan trọng
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý
• Theo dõi sát sao những dấu hiệu bất thường để được xử trí kịp thời
• Giữ tinh thần thoải mái, tránh lo lắng hoặc căng thẳng quá mức

Mẹ bầu IVF cần dùng thuốc hỗ trợ thai đúng theo chỉ định

Sau chuyển phôi, hầu hết mẹ bầu sẽ được bác sĩ kê một số loại thuốc nhằm hỗ trợ quá trình làm tổ và duy trì thai kỳ.

Trong quá trình dùng thuốc, mẹ cần lưu ý:

• Uống hoặc đặt thuốc đúng giờ theo hướng dẫn
• Không tự ý ngừng thuốc khi chưa có chỉ định
• Không tự mua thêm thuốc nội tiết hoặc thực phẩm chức năng mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
• Nếu quên thuốc, nôn sau khi uống thuốc hoặc gặp tác dụng phụ, cần liên hệ với bác sĩ để được hướng dẫn xử trí phù hợp.

Việc sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời điểm sẽ giúp thai có điều kiện thuận lợi để phát triển, đặc biệt là trong giai đoạn đầu.

Khám thai và xét nghiệm quan trọng mẹ bầu IVF cần thực hiện

Khám thai là việc làm quan trọng đối với mẹ bầu IVF. Đặc biệt là trong 3 tháng đầu, bác sĩ cần thăm khám lâm sàng và làm xét nghiệm cần thiết để theo dõi sự phát triển của phôi thai.

Mẹ bầu sẽ được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm quan trọng như:

• Định lượng beta-hCG: Giúp xác định quá trình làm tổ của phôi và đánh giá thai kỳ có phát triển hay không.
• Siêu âm: Xác định vị trí thai, số lượng túi thai và đánh giá sự xuất hiện của tim thai.
• Xét nghiệm công thức máu: Đánh giá tình trạng thiếu máu, nguy cơ nhiễm trùng và các bất thường về tế bào máu.
• Xác định nhóm máu ABO, yếu tố Rh: Tầm soát nguy cơ bất đồng nhóm máu mẹ – con.
• Xét nghiệm đường huyết nhằm phát hiện sớm rối loạn đường huyết hoặc đái tháo đường có từ trước.
• Xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra protein niệu, đường niệu hoặc phát hiện nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Tầm soát các bệnh truyền nhiễm (viêm gan B, HIV, giang mai…) nhằm giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con và có hướng quản lý thai kỳ phù hợp.
• Xét nghiệm sàng lọc trước sinh (Double Test, NIPT): Đánh giá nguy cơ thai mắc hội chứng Down, Edwards, Patau và một số bất thường nhiễm sắc thể giới tính.

Thăm khám khi nhận thấy dấu hiệu bất thường

Ba tháng đầu là giai đoạn nguy cơ sảy thai vẫn còn tương đối cao. Vì vậy, mẹ bầu IVF không nên chủ quan nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường sau:

• Ra máu âm đạo, dù chỉ với lượng ít
• Đau bụng dưới nhiều hoặc đau tăng dần
• Đau bụng kèm choáng váng, chóng mặt hoặc ngất
• Ra dịch âm đạo bất thường, có màu lạ và mùi hôi
• Sốt từ 38°C trở lên, ớn lạnh, mệt mỏi nhiều
• Nôn quá nhiều, không thể ăn uống hoặc có dấu hiệu mất nước

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời nếu có nguy cơ dọa sảy thai, thai ngoài tử cung hoặc các biến chứng khác.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, lành mạnh

Dinh dưỡng hợp lý không chỉ giúp mẹ duy trì sức khỏe mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thai nhi.

Trong 3 tháng đầu, mẹ bầu IVF nên:

• Ăn đa dạng các nhóm thực phẩm để đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lượng và vi chất
• Tăng cường thực phẩm giàu protein, sắt, canxi, axit folic và omega-3
• Bổ sung đầy đủ axit folic theo hướng dẫn
• Uống đủ nước mỗi ngày
• Chia nhỏ bữa ăn nếu bị nghén để hạn chế buồn nôn và đảm bảo dinh dưỡng

Những thực phẩm nên bôt sung trong 3 tháng đầu thai kỳ là:

• Thực phẩm giàu axit folic: Rau lá xanh đậm (cải bó xôi, bông cải xanh), các loại đậu, bơ, cam, bưởi…
• Thực phẩm giàu protein: Thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu
• Thực phẩm giàu sắt: Thịt bò, thịt gia cầm, lòng đỏ trứng, rau xanh, các loại đậu…
• Thực phẩm giàu canxi và vitamin D: Sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua…
• Thực phẩm giàu omega-3 (DHA): Cá hồi, cá mòi, hạt óc chó, hạt chia…
• Uống đủ nước: Duy trì khoảng 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày (tùy nhu cầu của từng mẹ bầu)

Đồng thời, mẹ nên hạn chế:

• Rượu, bia và các chất kích thích
• Thuốc lá và khói thuốc lá
• Thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín kỹ
• Hải sản có hàm lượng thủy ngân cao
• Thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc có nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm

Nghỉ ngơi hợp lý và vận động đúng cách

Một lối sống khoa học kết hợp với việc khám thai đúng lịch sẽ mang lại nhiều lợi ích. Dưới đây là những

• Ngủ đủ từ 7 – 9 giờ mỗi ngày.
• Tránh thức khuya hoặc làm việc quá sức.
• Đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập các bài vận động phù hợp khi được bác sĩ cho phép
• Hạn chế mang vác vật nặng hoặc thực hiện các hoạt động có nguy cơ va chạm vùng bụng

Những sai lầm mẹ bầu IVF cần tránh trong 3 tháng đầu

Trong 3 tháng đầu, mẹ bầu nên tránh một số thói quen có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi:

• Không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc hỗ trợ thai khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ.
• Tránh mang vác vật nặng hoặc lao động quá sức
• Hạn chế các môn thể thao cường độ cao như chạy đường dài, nhảy mạnh, tập gym nặng
• Không sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích
• Tránh ăn thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín kỹ như hải sản sống, thị tái, trứng lòng đào,…
• Không tự ý dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng. Kể cả thuốc cảm, thuốc giảm đau, thuốc đông y,…
• Hạn chế thức khuya và căng thẳng kéo dài
• Không bỏ qua các mốc khám thai và xét nghiệm quan trọng:

Một số câu hỏi liên quan

1. Mẹ bầu IVF có cần khám thai nhiều hơn mang thai tự nhiên không?

Điều này phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của mẹ và diễn biến thai kỳ.Trong giai đoạn đầu sau chuyển phôi, mẹ bầu IVF thường được theo dõi sát hơn để đánh giá sự phát triển của thai và hiệu quả của thuốc hỗ trợ. Sau khi thai phát triển ổn định, lịch khám thai thường tương tự như thai kỳ tự nhiên.

2. Mẹ bầu IVF có nên làm xét nghiệm NIPT không?

Nếu bác sĩ có chỉ định, mẹ bầu IVF nên thực hiện NIPT từ tuần thai thứ 10 trở đi. Đây là phương pháp sàng lọc trước sinh không xâm lấn, có độ chính xác cao trong việc đánh giá nguy cơ thai mắc một số bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down, Edwards và Patau.

3. Sau khi hết 3 tháng đầu, nguy cơ sảy thai có còn cao không?

Nguy cơ sảy thai sẽ giảm đáng kể sau khi thai bước sang tam cá nguyệt thứ hai. Tuy nhiên, mẹ bầu IVF vẫn cần khám theo định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo từng giai đoạn để theo dõi sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

Việc mẹ bầu IVF theo dõi sát trong giai đoạn đầu không chỉ giúp phát hiện sớm các biến chứng mà còn góp phần tạo nền tảng cho một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn ở những tháng tiếp theo.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội