LƯU Ý KHI MANG THAI 3 THÁNG ĐẦU: NHỮNG ĐIỀU MẸ BẦU CẦN BIẾT

Ba tháng đầu là giai đoạn nhạy ảm bởi phôi thai bắt đầu hình thành và phát triển các cơ quan quan trọng như não bộ, tim, tủy sống, hệ thần kinh và các chi. Đây cũng là thời điểm cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi nên thai phụ cần đặc biệt thận trọng khi chăm sóc cơ thể và sinh hoạt. Dưới đây là những lưu ý khi mang thai 3 tháng đầu mẹ bầu không nên bỏ qua.

1. Khám thai ngay khi phát hiện có thai

Ngay sau khi chậm kinh và thử thai lên hai vạch, mẹ nên đến cơ sở y tế để thăm khám. Việc khám chuyên khoa sớm là cần thiết để:

• Xác định vị trí túi thai, loại trừ nguy cơ mang thai ngoài tử cung
• Đánh giá tuổi thai.
• Hướng dẫn chăm sóc sức khoẻ và tư vấn lịch khám thai phù hợp

Khám thai sớm giúp phát hiện và xử trí kịp thời nhiều vấn đề ngay từ những tuần đầu.

2. Bổ sung axit folic đầy đủ

Axit folic là vi chất không thể thiếu trong giai đoạn đầu thai kỳ. Dưỡng chất này giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh và hỗ trợ sự phát triển não bộ, tủy sống của thai nhi.

Ngoài viên uống theo hướng dẫn của bác sĩ, mẹ nên bổ sung thêm một số thực phẩm như:

• Rau lá xanh sẫm: rau bina, súp lơ xanh, rau cải xoăn,…
• Các loại đậu: Đậu Hà Lan, đậu lăng, đậu gà,…
• Trái cây: cam, quýt, bơ, chuối,…
• Gan động vật
• Các loại ngũ cốc và bột mì ăn sáng

3. Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Trong 3 tháng đầu, mẹ không cần ăn quá nhiều mà nên ưu tiên chất lượng bữa ăn. Để cung cấp đầy đủ dưỡng chất, mẹ nên ăn uống cân đối và đa dạng khẩu phần ăn như:

• Tinh bột nguyên cám
• Thịt nạc, cá, trứng
• Sữa và chế phẩm từ sữa
• Rau xanh
• Trái cây tươi
• Các loại hạt dinh dưỡng

4. Chia nhỏ bữa ăn nếu bị ốm nghén

Ốm nghén là tình trạng khá phổ biến trong những tháng đầu mang thai. Để giảm cảm giác buồn nôn khó chịu, mẹ nên:

• Chia nhỏ bữa ăn để dạ dày không bị trống rỗng (3 bữa chính và thêm 2 bữa phụ)
• Không ăn quá no hoặc để bụng quá đói
• Ăn nhẹ trước khi bước xuống giường vào buổi sáng
• Tránh nằm ngay sau khi ăn
• Uống đủ nước.
• Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc có mùi quá nồng.

Nếu nôn nhiều, sụt cân hoặc không thể ăn uống, mẹ cần đi khám để được hỗ trợ.

5. Không ăn thực phẩm sống hoặc chưa được chế biến kỹ

Thai phụ tuyệt đối không ăn thực phẩm sống hoặc chưa chế biến kỹ như gỏi, sushi, trứng sống, thịt tái. Nguyên nhân là do những thực phẩm này có nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng nguy hiểm như Toxoplasma, Salmonella, Listeria. Việc kiêng ăn giúp bảo vệ thai nhi khỏi nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc dị tật bẩm sinh.

Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và ký sinh trùng, mẹ nên tránh:

• Hải sản sống.
• Thịt tái.
• Trứng lòng đào.
• Sữa chưa tiệt trùng.
• Thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.

Thay vào đó, hãy ưu tiên thực phẩm được nấu chín kỹ và có nguồn gốc rõ ràng.

6. Nghỉ ngơi hợp lý và ngủ đủ giấc

Sự thay đổi hormone khiến nhiều mẹ bầu thường xuyên mệt mỏi trong tam cá nguyệt đầu tiên. Để cải thiện tình trạng mệt mỏi và giúp cơ thể có thời gian hồi phục, mẹ nên:

• Ngủ từ 7 – 9 giờ mỗi đêm
• Hạn chế thức khuya sau 23 giờ đêm
• Nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt.
• Tránh làm việc quá sức hoặc mang vác vật nặng

7. Không tự ý sử dụng thuốc

Trong giai đoạn hình thành các cơ quan của thai nhi, một số loại thuốc có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé. Vì vậy, mẹ tuyệt đối không nên tự ý dùng một số loại thuốc sau:

• Thuốc điều trị cảm cúm
• Thuốc giảm đau, kháng viêm
• Thuốc điều trị mụn
• Thuốc chống dị ứng, thuốc cảm cúm:
• Tự ý dùng thực phẩm chức năng hoặc thảo dược.

Lưu ý: Bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thực phẩm chức năng dùng trong thai kỳ cũng cần có sự chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ. Thai phụ tuyệt đối không tự ý sử dụng vì có thể gây sảy thai, dị tật thai bẩm sinh,…

8. Tránh rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích

Các chất độc hại trong rượu bia, thuốc lá và chất kích thích có thể truyền trực tiếp từ mẹ sang thai nhi. Hệ quả là làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu, sinh non, nhẹ cân và gây ra các dị tật bẩm sinh về thể chất lẫn trí tuệ.

• Không hút thuốc lá và tránh hít phải khói thuốc.
• Không uống rượu bia, đồ uống có cồn
• Hạn chế đồ uống chứa nhiều caffeine như trà đặc, trà sữa, cà phê

9. Uống đủ nước mỗi ngày

Nước giúp duy trì hoạt động trao đổi chất và hạn chế tình trạng táo bón trong thai kỳ.

Mẹ nên:

• Uống khoảng 2–2,5 lít nước mỗi ngày (tùy thể trạng và theo hướng dẫn của bác sĩ).
• Hạn chế nước ngọt có gas, nước ép nhiều đường, trà sữa
• Không uống rượu, bia
• Không thay nước lọc bằng trà hoặc cà phê.

10. Chủ động khám ngay khi có bất thường

3 tháng đầu là giai đoạn vô cùng nhạy cảm. Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào trong thai kỳ, mẹ nên chủ động trao đổi với bác sĩ. Không nên tự tìm cách xử lý hoặc áp dụng các mẹo truyền miệng khi chưa được kiểm chứng.

Một số biểu hiện bất thường cần đi khám ngay:

• Ra máu âm đạo
• Đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội từng cơn
• Nôn ói mất kiểm soát gây mệt lả, không ăn uống được
• Đột ngột mất hoàn toàn triệu chứng ốm nghén
• Sốt cao trên 38°C, vùng kín ngứa rát kèm khí hư có màu lạ và mùi hôi

Việc duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, nghỉ ngơi hợp lý và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ tạo điều kiện để thai nhi phát triển khỏe mạnh. Nếu còn băn khoăn về những lưu ý khi mang thai 3 tháng đầu, chị em vui lòng liên hệ 0969 668 152 để được tư vấn cụ thể.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội