[GIẢI ĐÁP] DƯ ỐI CÓ NGUY HIỂM CHO THAI NHI KHÔNG?

“Em đang mang thai tuần 32 và vừa đi siêu âm thì bác sĩ nói bị dư ối nhẹ. Từ lúc nghe vậy em rất lo vì không biết dư ối có ảnh hưởng gì đến em bé không, có nguy hiểm không và liệu có phải sinh sớm không ạ?” – Chị Hương T* (30 tuổi, Hà Nội)

[Giải đáp] Dư ối có nguy hiểm cho thai nhi không?

Bác sĩ CKI Sản phụ khoa tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội cho biết:

“Dư ối là tình trạng lượng nước ối trong buồng tử cung nhiều hơn mức bình thường. Một số trường hợp dư ối nhẹ không gây nguy hiểm nếu được theo dõi tốt. Tuy nhiên, nếu lượng ối tăng quá nhiều hoặc liên quan đến bệnh lý thì sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.”

Khi lượng nước ối quá nhiều, tử cung bị căng giãn quá mức có thể ảnh hưởng đến cả mẹ và thai nhi. Một số biến chứng có thể gặp gồm:

• Nguy cơ sinh non: Nước ối quá nhiều làm tử cung căng giãn nhanh và lớn hơn bình thường. Tình trạng này dễ kích thích cơn co tử cung và gây chuyển dạ sớm.
• Thai nhi bất thường ngôi thai: Khi nước ối quá nhiều, thai nhi có không gian xoay trở rộng hơn nên làm tăng nguy cơ ngôi mông, ngôi ngang, ngôi không thuận. Điều này có thể gây khó khăn cho sinh thường.
• Sa dây rốn: Nếu ối vỡ đột ngột khi lượng nước ối quá nhiều, dây rốn có thể bị sa xuống trước thai nhi. Đây là tình trạng sản khoa nguy hiểm cần xử trí cấp cứu nhanh chóng.
• Suy thai: Nếu dư ối liên quan đến bất thường của thai nhi hoặc tuần hoàn nhau thai thì có thể làm tăng nguy cơ suy thai.
• Bong nhau non: Tử cung giảm áp lực đột ngột sau khi vỡ ối có thể làm nhau thai bong sớm khỏi thành tử cung. Biến chứng này có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
• Băng huyết sau sinh: Tử cung bị căng quá mức do dư ối dễ co hồi kém sau sinh, làm tăng nguy cơ băng huyết.

Vì sao mẹ bầu bị dư ối?

Theo các bác sĩ, có rất nhiều nguyên nhân gây dư thừa nước ối. Một số trường hợp không tìm được nguyên nhân rõ ràng nhưng cũng có trường hợp liên quan đến bệnh lý của mẹ hoặc thai nhi.

• Tiểu đường thai kỳ: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ, lượng đường trong máu tăng cao có thể khiến thai nhi tiểu nhiều hơn, từ đó làm tăng lượng nước ối.
• Dị tật bẩm sinh ở thai nhi: Thai nhi có một số bất thường như tắc thực quản, dị tật thần kinh, dị tật đường tiêu hoá,… Điều này khiến thai không nuốt được nước ối hiệu quả, dẫn đến dư thừa nước ối .
• Thai tăng bài tiết nước tiểu: Một số bất thường về hệ tiết niệu của thai nhi khiến thận hoạt động quá mức, làm tăng lượng nước ối được tạo ra.
• Mang đa thai: Thai phụ mang song thai hoặc đa thai có nguy cơ gặp tình trạng rối loạn lượng nước ối hơn thai đơn.
• Bất đồng nhóm máu mẹ và con: Nếu cơ thể mẹ mang kháng thể tấn công tế bào hồng cầu của thai nhi thì có thể dẫn đến thiếu máu, phù thai và làm tăng lượng dịch trong buồng ối.
• Nhiễm trùng trong thai kỳ: Một số bệnh nhiễm trùng khi mang thai cũng có thể ảnh hưởng đến lượng nước ối.

Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều mẹ bầu bị dư ối nhẹ nhưng thai nhi vẫn phát triển bình thường và không phát hiện nguyên nhân cụ thể.

Những dấu hiệu dư nước ối không nên chủ quan

Mẹ bầu có thể nghi ngờ dư ối qua triệu chứng, nhưng không thể xác định chính xác nếu không siêu âm. Những trường hợp dư ối nhiều có thể xuất hiện triệu chứng như:

• Bụng to nhanh bất thường
• Căng tức bụng nhiều
• Khó thở
• Nặng bụng
• Phù chân
• Đau tức vùng bụng dưới
• Khó nằm ngủ
• Cơn gò xuất hiện sớm

Nếu có các dấu hiệu trên, mẹ bầu nên đi khám sớm để được kiểm tra lượng nước ối và tình trạng thai nhi.

Mẹ bầu bị dư ối nên làm gì?

Khi được chẩn đoán dư ối, mẹ bầu không nên quá hoang mang nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Việc theo dõi và chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.

Dưới đây là những điều mẹ bầu nên lưu ý:

• Khám thai đúng lịch và theo dõi sát lượng nước ối

Mẹ bầu cần tái khám theo đúng hẹn để bác sĩ đánh giá chỉ số nước ối (AFI/MVP), sự phát triển của thai nhi, tim thai và cử động thai,… Với những trường hợp dư ối trung bình hoặc nặng, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi thai sát sao hơn.

• Theo dõi thai máy mỗi ngày

Từ tam cá nguyệt thứ 3, mẹ nên theo dõi thai máy mối ngày. Nếu cử động thai giảm rõ rệt hoặc có bất thường thì cần đi khám sớm để phòng ngừa nguy cơ suy thai ở một số trường hợp.

• Kiểm soát đường huyết nếu có tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là nguyên nhân phổ biến gây dư ối. Mẹ bầu cần theo dõi đường huyết định kỳ, ăn uống và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Kiểm soát tốt đường huyết giúp hạn chế tình trạng nước ối tăng thêm.

• Nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức

Để tránh tử cung căng giãn quá mức kích thích cơn co tử cung, mẹ cần nghỉ ngơi nhiều. Hạn chế đứng lâu, làm việc quá sức hoặc mang vác vật nặng.

• Theo dõi các dấu hiệu chuyển dạ sinh non

Thai phụ đặc biệt lưu ý nếu thấy gò cứng bụng liên tục, đau bụng từng cơn, ra dịch âm đạo nhiều, rỉ ối,… Đây là dấu hiệu chuyện dạ sớm, một biến chứng thường gặp khi bị dư thừa nước ối .

• Không tự ý uống thuốc hoặc áp dụng mẹo dân gian

Không tự ý điều trị dư ối bằng cách uống ít nước, kiêng ăn quá mức hoặc tự dùng thuốc lợi tiểu. Những các này có thể gây thiếu nước, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến tuần hoàn nhau thai.

• Ăn uống khoa học

Thai phụ nên ăn đa dạng và cân bằng các thực phẩm. Ưu tiên rau xanh, trái cây và đạm lành mạnh. Hạn chế đồ ngọt, đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, không nên nhịn ăn hoặc kiêng khem cực đoan vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Khi nào mẹ bầu cần nhập viện ngay?

Mẹ bầu nên đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu:

• Đau bụng từng cơn
• Ra nước âm đạo nghi vỡ ối
• Khó thở nhiều
• Bụng căng cứng bất thường
• Thai máy yếu
• Ra máu âm đạo
• Cơn co tử cung xuất hiện liên tục

Đây có thể là dấu hiệu chuyển dạ sinh non hoặc biến chứng thai kỳ nguy hiểm.

Vấn đề liên quan

Dư ối nhẹ có tự hết không?

Một số trường hợp dư ối nhẹ có thể ổn định hoặc cải thiện dần nếu không liên quan bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên mẹ bầu vẫn cần theo dõi thai kỳ đúng lịch.

Thai bị dư nước ối có phải sinh mổ không?

Không phải tất cả trường hợp dư thừa nước ối đều phải sinh mổ. Phương pháp sinh còn phụ thuộc vào ngôi thai, tình trạng thai nhi, mức độ dư ối và tình trang sức khoẻ của mẹ.

Dư nước ối có làm thai nhi bị ngạt không?

Nếu dư ối liên quan đến suy thai, sa dây rốn hoặc bất thường nhau thai thì có thể ảnh hưởng đến oxy của thai nhi. Vì vậy cần theo dõi sát ở những tháng cuối thai kỳ.

Nhiều trường hợp dư ối nhẹ vẫn có thể kiểm soát tốt và thai nhi phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, mẹ bầu cần khám thai đều đặn, theo dõi sát các dấu hiệu bất thường và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội