CỔ TỬ CUNG NGẮN KHI MANG THAI CÓ SAO KHÔNG?

“Lần siêu âm gần đây bác sĩ thông báo cổ tử cung ngắn, chỉ khoảng 23 mm và dặn em cần theo dõi thêm. Bác sĩ cho em hỏi cổ tử cung ngắn khi mang thai có nguy hiểm không? Em cần làm gì để khắc phục vấn đề này ạ?” (Chị N.Y.A, 25 tuổi, Hà Nội)

Cổ tử cung ngắn khi mang thai có sao không?

Cổ tử cung ngắn làm tăng nguy cơ sinh non, chuyển dạ sớm, khiến thai chào đời khi chưa đủ trưởng thành. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của tình trạng này còn phụ thuộc vào chiều dài cổ tử cung, tuổi thai, tiền sử sinh nở, cách đo, số lượng thai. Đặc biệt là việc cổ tử cung bắt đầu mở hay chưa.

Mức độ nguy hiểm của tình trạng cổ tử cung ngắn:

• Sinh non: Cổ tử cung ngắn làm tăng khả năng cổ tử cung tiếp tục thay đổi, xóa và mở sớm. Từ đó làm tăng nguy cơ chuyển dạ và sinh trước 37 tuần.
• Chuyển dạ sớm: Nếu cổ tử cung ngắn tiếp tục tiến triển kèm cơn co tử cung, cổ tử cung mở hoặc ra máu hoặc rỉ ối, thai phụ có thể bước vào quá trình chuyển dạ trước thời điểm đủ tháng.
• Trẻ gặp các vấn đề do non tháng: Sinh non sớm, khi cơ quan của trẻ càng chưa trưởng thành đầy đủ sẽ khiến trẻ đối mặt với nhiều vấn đề như suy hô hấp, duy trì thân nhiệt kém, nguy cơ vàng da, nhiễm trùng và các vấn đề về não và thần kinh.

Khi phát hiện cổ tử cung ngắn, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi chiều dài cổ tử cung, đánh giá triệu chứng và cân nhắc biện pháp dự phòng sinh non tùy từng trường hợp.

Thế nào được xem là cổ tử cung ngắn khi mang thai?

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Y học Bà mẹ – Thai nhi Hoa Kỳ, ở thai đơn không có tiền sử sinh non tự phát, chiều dài cổ tử cung ≤25 mm trong tam cá nguyệt thứ hai được xem là cổ tử cung ngắn. Phương pháp đo độ dài cổ tử cung được khuyến cáo là đo bằng siêu âm đầu dò âm đạo trước 24 tuần thai.

Tuiy nhiên, thai phụ có kết quả cổ tử cung ≤25 mm cũng không nên quá lo lắng. Bởi ngoài kết quả đo, bác sĩ sẽ xem xét thêm nhiều yếu tố khác để kết luận mức độ nguy hiểm của tình trạng này:

• Tuổi thai tại thời điểm đo
• Phương pháp đo và độ chính xác của kết quả
• Cổ tử cung có tiếp tục ngắn đi hay bắt đầu mở hay không
• Mẹ có tiền sử sinh non hoặc mất thai giữa thai kỳ không
• Thai đơn hay đa thai
• Có kèm cơn co tử cung, ra máu, rỉ ối hay triệu chứng bất thường khác không.

Nguyên nhân khiến cổ tử cung bị ngắn khi mang thai?

Một số yếu tố có thể liên quan đến tình trạng cổ tử cung ngắn gồm:

• Cơ địa và cấu trúc cổ tử cung vốn ngắn trước khi mang thai
• Có tiền sử sinh non tự phát
• Từng can thiệp thủ thuật tại cổ tử cung
• Cổ tử cung thay đổi sớm trong thai kỳ
• Mang thai đôi hoặc đa thai
• Tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục

Mẹ bị cổ tử cung ngắn khi mang thai nên làm gì?

Mẹ không nên tự áp dụng chế độ nằm bất động tuyệt đối nếu bác sĩ không chỉ định. Việc hạn chế hoạt động cần được đánh giá cụ thể dựa trên mức độ ngắn của cổ tử cung, triệu chứng, tiền sử và tình trạng thai.

Những việc làm cần lưu ý khi mang thai:

• Thông báo cho bác sĩ nếu từng sinh non, sảy thai muộn hoặc từng can thiệp cổ tử cung.
• Tuân thủ lịch tái khám và đo chiều dài cổ tử cung
• Dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ
• Không tự ý vận động với cường độ cao
• Không tự ý sử dụng thuốc, progesterone hoặc thực phẩm bổ sung với mục đích “giữ thai”
• Tham khảo ý kiến tư vấn của bác sĩ về việc quan hệ tình dục nếu cổ tử cung ngắn hoặc đang có triệu chứng bất thường
• Nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc  và tránh để cơ thể quá mệt.

Khi nào mẹ bầu cần đi khám ngay?

Thai phụ có cổ tử cung ngắn cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ chuyển dạ sinh non.

• Xuất hiện các cơn co tử cung đều đặn, mức độ tăng dần
• Bụng căng cứng, đau lưng âm ỉ kéo dài
• Đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu tăng lên
• Cảm giác nặng hoặc đè xuống vùng chậu
• Dịch âm đạo có màu hồng hoặc lẫn máu, ra nhiều bất thường
• Ra máu âm đạo
• Rỉ nước hoặc vỡ ối

Khi có biểu hiện trên, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và can thiệp kịp thời.

Một số câu hỏi mẹ bầu thường quan tâm

1. Cổ tử cung ngắn có chắc chắn sinh non không?

Không. Cổ tử cung ngắn làm tăng nguy cơ sinh non nhưng không có nghĩa tất cả thai phụ đều sinh non. Nguy cơ thực tế phụ thuộc vào chiều dài cổ tử cung, tuổi thai, tiền sử sản khoa và các dấu hiệu đi kèm.

3. Cổ tử cung ngắn có tự dài ra không?

Chiều dài cổ tử cung có thể thay đổi giữa các lần đo và theo tuổi thai. Tuy nhiên, mẹ không nên tự kỳ vọng cổ tử cung sẽ “dài lại” mà cần theo dõi theo chỉ định để bác sĩ đánh giá diễn biến.

3. Cổ tử cung ngắn có ảnh hưởng đến sự phát triển của thai không?

Cổ tử cung ngắn không trực tiếp khiến thai chậm phát triển, suy dinh dưỡng. Nhưng việc cổ tử cung ngắn và mở sớm có thể làm tăng nguy cơ sinh non. Trẻ sinh quá sớm, thai nhi có thể chưa trưởng thành đầy đủ về phổi, não và các cơ quan khác, từ đó tăng nguy cơ gặp biến chứng do non tháng.

Cổ tử cung ngắn khi mang thai là tình trạng cần được theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, cần hiểu rằng cổ tử cung ngắn không đồng nghĩa với việc chắc chắn sinh non hoặc phải khâu tử cung.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội