TĂNG CÂN QUÁ NHIỀU KHI MANG THAI CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

“Từ khi mang thai đến nay em đã tăng gần 15kg dù thai mới 28 tuần. Em thấy cân nặng tăng khá nhanh và bắt đầu lo không biết tăng cân quá nhiều khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi hay khiến quá trình sinh nở khó khăn hơn không? Mong bác sĩ tư vấn giúp em.” (Chị N.T.H, 29 tuổi, Hà Nội)

Tăng cân quá nhiều khi mang thai có nguy hiểm không?

Tăng cân quá nhiều trong thai kỳ có thể làm tăng một số biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.

Đối với mẹ

Cân nặng tăng nhanh chóng có thể khiến mẹ đối mặt với vấn đề:

• Đái tháo đường thai kỳ
• Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật
• Khó kiểm soát cân nặng sau sinh
• Tăng nguy cơ sinh mổ
• Khó khăn hơn trong quá trình gây mê, gây tê hoặc theo dõi chuyển dạ
• Tăng nguy cơ biến chứng sau sinh nếu bị thừa cân/béo phì đi kèm các bệnh lý khác.

Đối với thai nhi

Nếu mẹ tăng cân quá mức, đặc biệt khi đi kèm rối loạn đường huyết, thai nhi có thể có nguy cơ:

• Thai to so với tuổi thai.
• Tăng nguy cơ bị kẹt vai trong quá trình sinh
• Tăng khả năng phải sinh mổ.
• Trẻ dễ bị thừa cân, béo phì khi lớn lên

Mẹ bầu nên tăng bao nhiêu cân trong thai kỳ?

Không có một con số áp dụng cho tất cả mẹ bầu. Mức tăng cân phụ thuộc chủ yếu vào BMI trước khi mang thai. Ngoài ra, các bác sĩ sẽ cần đánh giá dựa trên một số tiêu chí sau:

• Tuổi thai hiện tại
• Tốc độ tăng cân qua từng giai đoạn
• Số lượng thai: thai đơn hay đa thai
• Sự phát triển của thai nhi qua siêu âm
• Chế độ dinh dưỡng, vận động và tình trạng sức khỏe của mẹ

Với thai đơn, mức tham khảo thường được sử dụng là:

• BMI dưới 18,5 – Thiếu cân: Mẹ nên tăng khoảng 12,5 – 18 kg.
• BMI 18,5 – 24,9 – Cân nặng bình thường: Tăng khoảng 11,5 – 16 kg.
• BMI 25 – 9,9 – Thừa cân: Tăng khoảng 7 – 11,5 kg.
• BMI từ 30 trở lên – Béo phì: Chỉ nên tăng khoảng 5 – 9 kg.

Trong 3 tháng đầu, mẹ có thể tăng rất ít cân, thậm chí một số người gần như không tăng cân do nghén. Sang tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, tốc độ tăng cân thường rõ rệt hơn.

Lưu ý: Những con số trên chỉ mang tính tham khảo. Mẹ mang song thai hoặc đa thai sẽ có mức tăng cân khác với mẹ mang thai đơn.

Tăng cân quá nhiều khi mang thai có nên ăn kiêng không?

Không được tự ý nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ giảm cân nghiêm ngặt khi đang mang thai. Bởi mục tiêu chính không phải giảm cân mà là điều chỉnh tốc độ tăng cân về mức phù hợp.  Do đó, mẹ cần ăn đầy đủ và đa dạng thực phẩm để cung cấp dưỡng chất cho sự phát triển của trẻ.

Chế độ ăn giúp mẹ bầu kiểm soát tăng cân:

• Khẩu phần ăn mỗi bữa: ½ khẩu phần là rau xanh, ¼ là protein (cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ), ¼ là tinh bột (cơm, khoai, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt).
• Bổ sung protein trong ức gà, thịt bò nạc, trứng gà, cá hồi, các loại đậu, hạnh nhân, óc chó,…
• Kiểm soát lượng tinh bột, hạn chế xôi, bánh ngọt, mì ăn liền
• Ăn trái cây nguyên miếng, hạn chế nước ép, sinh tố thêm đường
• Hạn chế thực phẩm nhiều năng lượng nhưng ít dinh dưỡng: trà sữa, nước ngọt, bánh kẹo, đồ chiên rán, thức ăn nhanh.
• Chia thành 3 bữa chính và thêm từ 1 – 2 bữa phụ, tránh ăn quá nhiều trong một lần.
• Uống đủ nước, ưu tiên nước lọc thay vì đồ uống có đường
• Vận động nhẹ nhàng, phù hợp nếu thai kỳ không có chống chỉ định

Một số câu hỏi liên quan

1. Mẹ bầu tăng cân nhiều có phải thai nhi đang phát triển tốt không?

Không nhất thiết. Cân nặng của mẹ không phải thước đo trực tiếp cho sự phát triển của thai. Thai nhi phát triển tốt cần được đánh giá qua siêu âm, tốc độ tăng trưởng và các chỉ số sản khoa phù hợp.

2. 3 tháng đầu không tăng cân có đáng lo không?

Không phải trường hợp nào cũng đáng lo. Đặc biệt khi mẹ bị nghén, ăn uống kém thì mức tăng cân trong 3 tháng đầu có thể rất ít, thậm chí không tăng. Tuy nhiên, nếu sụt cân nhiều, nôn ói kéo dài hoặc không thể ăn uống, mẹ nên được bác sĩ kiểm tra.

3. Tăng cân ít hơn mức khuyến nghị có phải ăn nhiều hơn không?

Không nên tự ép mình ăn để đạt một con số cân nặng nhất định. Mẹ bầu cần tập trung vào chất lượng dinh dưỡng thay vì số lượng thực phẩm. Điều quan trọng là nếu thai vẫn phát triển tốt thì bác sĩ chỉ cần tiếp tục theo dõi thêm.

Nội dung bài viết đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề tăng cân quá nhiều khi mang thai. Nếu còn thắc mắc liên quan đến vấn đề mang thai, chị em có thể gửi câu hỏi đến tổng đài 0969 668 152 để được tư vấn nhanh nhất.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội