NHỮNG MẸ BẦU NÀO CO NGUY CƠ CAO BỊ TIỀN SẢN GIẬT

“Từ trước khi mang thai em đã bị cao huyết áp. Bạn bè có cảnh báo về nguy cơ tiền sản giật nên em khá lo lắng. Mong bác sĩ tư vấn giúp em những mẹ bầu nào có nguy cơ cao bị tiền sản giật? Có cách nào phát hiện sớm để chủ động phòng ngừa không?” (Chị P.M.H, 32 tuổi, Hà Nội)

Những mẹ bầu nào có nguy cơ cao bị tiền sản giật?

Tiền sản giật là một biến chứng sản khoa nguy hiểm có thể xuất hiện ở bất kỳ thai phụ nào. Dù không có tiền sử tăng huyết áp, thai phụ vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, nguy cơ cao hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước
• Mang đa thai (song thai, tam thai,…)
• Tuổi mẹ từ 35 trở lên
• Thừa cân, béo phì
• Mắc bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp mạn tính, đái tháo đường, bệnh thận hoặc một số bệnh tự miễn.
• Tiền sử gia đình mẹ hoặc chị/em gái từng bị tiền sản giật
• Khoảng cách giữa các lần mang thai dài
• Mang thai sau hỗ trợ sinh sản

Nguy cơ của mỗi người cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tiền sử, bệnh lý nền và diễn biến thực tế của thai kỳ.

Mẹ không bị huyết áp cao trước mang thai có thể bị tiền sản giật không?

Có thể. Dù thai phụ trước đó hoàn toàn khoẻ mạnh, không bị tăng huyết áp thì vẫn có thể mắc biểu hiện liên quan đến tiền sản giật trong thai kỳ.

Một số trường hợp bệnh thường chỉ phát hiện khi đo huyết áp hoặc làm xét nghiệm trong những lần khám thai định kỳ. Do đó, mẹ không được chủ quan về sức khoẻ của bản thân.

Dấu hiệu nhận biết tiền sản giật khi mang thai

Ở giai đoạn đầu, tiền sản giật có thể không gây triệu chứng rõ ràng. Đến khi bệnh tiến triển, mẹ có thể gặp một số triệu chứng như:

• Đau đầu dữ dội, kéo dài, không cải thiện khi nghỉ ngơi
• Hoa mắt, nhìn mờ, nhìn thấy chấm sáng hoặc thay đổi thị lực
• Đau vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải
• Phù tăng nhanh, đặc biệt khi đi kèm tăng cân bất thường
• Khó thở, tức ngực
• Buồn nôn hoặc nôn bất thường ở giai đoạn sau của thai kỳ
• Huyết áp tăng khi kiểm tra

Nếu những triệu chứng trên xuất hiện, đặc biệt khi có huyết áp cao, mẹ cần được cơ sở y tế đánh giá sớm.

Làm thế nào để phát hiện sớm nguy cơ tiền sản giật?

Hiện chưa có xét nghiệm riêng lẻ nào giúp dự đoán chính xác nguy cơ tiền sản giật. Thông thường, các bác sĩ sẽ kết hợp nhiều xét nghiệm, kiểm tra trong quá trình khám thai. Bao gồm:

• Đo huyết áp định kỳ: Theo dõi diễn biến huyết áp qua từng lần khám quan trọng
• Xét nghiệm nước tiểu: Đánh giá protein niệu khi có chỉ định
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra công thức máu, chức năng gan, chức năng thận và các chỉ số khác tùy tình trạng
• Siêu âm thai: Theo dõi sự phát triển của thai, nước ối và những dấu hiệu liên quan
• Đánh giá Doppler động mạch tử cung: Đo lường tốc độ và áp lực của dòng máu từ cơ thể mẹ đi qua động mạch tử cung để vào nuôi dưỡng nhau thai.
• Đánh giá các yếu tố nguy cơ: Tiền sử tiền sản giật, bệnh lý nền, tuổi mẹ, số lượng thai…

Một số câu hỏi liên quan

1. Tiền sản giật thường xảy ra khi nào?

Sau tuần 20, thai phụ có thể bị tiền sản giật ở bất kỳ thời điểm nào, kể cả cuối thai kỳ. Bệnh cũng có thể xuất hiện sau sinh,. Vì vậy mẹ cần theo dõi huyết áp và các dấu hiệu bất thường trong những ngày đầu sau sinh.

2. Mẹ từng bị tiền sản giật có thể bị lại ở lần mang thai sau không?

Không chắc chắn. Nhưng điều này có thể làm tăng nguy cơ tái phát, đặc biệt nếu bệnh khởi phát sớm hoặc diễn biến nặng. Mẹ nên thông báo tiền sử bệnh ngay từ lần khám thai đầu tiên để được theo dõi sớm.

3. Tự đo huyết áp tại nhà có giúp phát hiện tiền sản giật không?

Có thể hỗ trợ theo dõi, đặc biệt với mẹ có nguy cơ cao. Tuy nhiên điều này không thể thay thế các phương pháp kiểm tra, đánh giá chuyên sâu tại cơ sở y tế. Nếu tự theo dõi huyết áp tại nhà, mẹ cần sử dụng máy đo đảm bảo chất lượng, đo đúng kỹ thuật và ghi lại kết quả để đánh giá diễn biến theo thời gian.

Hy vọng nội dung bài viết đã giúp chị em hiểu rõ hơn về biến chứng thai kỳ tiền sản giật. Nếu còn băn khoăn về vấn đề này, vui lòng liên hệ 0969 668 152 để được tư vấn trong thời gian sớm nhất.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội