ĐƯỜNG HUYẾT THAI KỲ CAO ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN MẸ VÀ BÉ?

Em đang mang thai 27 tuần và vừa được thông báo đường huyết cao khi làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Trước đây em chưa từng bị tiểu đường, sức khỏe cũng bình thường. Em khá lo không biết đái tháo đường thai kỳ có ảnh hưởng đến mẹ và em bé không? Mong bác sĩ tư vấn giúp em” (Chị T.M.A, 31 tuổi, Hà Nội)

Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng như thế nào đến mẹ và bé?

Đái tháo đường thai kỳ nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt có thể tác động xấu đến sức khoẻ người mẹ và sự phát triển của thau nhi. Mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc vào mức đường huyết, thời gian gia tăng và khả năng kiểm soát bệnh.

Ảnh hưởng của đái tháo đường thai kỳ đến thai phụ

Đái tháo đường thai kỳ có thể dẫn đến một số biến chứng khôn lường như:

• Tăng huyết áp thai kỳ: Rối loạn chuyển hóa trong thai kỳ dẫn đến sự xuất hiện của các biến chứng tăng huyết áp. Điều này tiềm ẩn nguy cơ tiền sản giật.
• Đa ối: Lượng nước ối tăng bất thường có thể xuất hiện ở một số trường hợp kiểm soát đường huyết kém.
• Sinh khó: Đái tháo đường khiến thai phát triển lớn hơn bình thường, làm tăng nguy cơ khó sinh thường và phải can thiệp sinh mổ.
• Tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 về sau: Phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 cao hơn trong tương lai.

Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng đến thai nhi

• Thai to so với tuổi thai: Lượng glucose trong máu mẹ tăng đi qua nhau thai, kích thích thai tiết insulin nhiều hơn. Quá trình này thúc đẩy tích lũy mỡ, khiến thai phát triển lớn hơn bình thường.
• Chấn thương khi sinh: Thai quá lớn làm tăng nguy cơ khó sinh qua đường âm đạo. Thường gặp nhất là tình trạng kẹt vai.
• Sinh non: Tình trạng này thường gặp do biến chứng đường huyết cao ở mẹ hoặc thai nhi.
• Hạ đường huyết sau sinh: Do đã quen với môi trường glucose  caotrong tử cung, khi chào đời, trẻ có xu hướng tiếp tục sản xuất nhiều insulin. Điều này khiến đường huyết giảm.

Đường huyết thai kỳ cao có phải là đái tháo đường thai kỳ không?

Chưa thể kết luận chắc chăn mẹ bị đái tháo đường nếu chỉ dựa vào kết quả đường huyết cao. Bởi chỉ số này có thể tăng cao nhất thời do yếu tố tâm lý (căng thẳng, lo lắng hoặc do ăn quá nhiều đồ ngọt trước đó.

Để đảm bảo kết quả, bác sĩ sẽ dựa vào một số yếu tố đánh giá như:

• Thời điểm xét nghiệm
• Loại xét nghiệm được thực hiện
• Giá trị đường huyết cụ thể
• Điều kiện chuẩn bị trước xét nghiệm

Đặc biệt, mẹ sẽ được làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống 75g trong giai đoạn 24 – 28 tuần để tầm soát và chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ. Sau khi uống 75g glucose, bác sĩ sẽ lấy máu 3 lần (lúc đói, sau 1 tiếng và sau 2 tiếng). Khi có ít nhất 1 trong 3 chỉ số vượt ngưỡng quy định thì mới khẳng định mắc bệnh.

Do đó, mẹ không nên dựa vào một chỉ số đường huyết hoặc kết quả đo lường tại nhà mà tự đưa ra kết luận.

Những mẹ bầu nào có nguy cơ đái tháo đường thai kỳ cao?

Nguy cơ đái tháo đường thai kỳ cao ở một số mẹ bầu thuộc các trường hợp sau:

• Thừa cân hoặc béo phì trước khi mang thai
• Từng mắc đái tháo đường thai kỳ
• Tiền sử sinh con có cân nặng lớn
• Có người thân (cha mẹ, anh, chị, em ruột) mắc đái tháo đường
• Mắc hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn đường huyết
• Mang thai sau 35 tuổi

Không có yếu tố nguy cơ không có nghĩa mẹ chắc chắn không mắc bệnh. Đây là lý do tầm soát đái tháo đường thai kỳ vẫn được khuyến cáo ở phần lớn thai phụ.

Đái tháo đường thai kỳ có biểu hiện gì không?

Khi đường huyết tăng cao, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu cảnh báo:

Các biểu hiện phổ biến

• Khát nước liên tục, luôn có cảm giác khô miệng, thèm uống nước dù đã uống rất nhiều.
• Đi tiểu thường xuyên, đặc biệt là đi tiểu nhiều lần vào ban đêm
• Sụt cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân
• Nhanh đói và thèm ăn liên tục.
• Uể oải, kiệt sức, mệt mỏi kéo dài

Các biểu hiện đi kèm khác

• Thị lực giảm, mờ mắt
• Đau đầu âm ỉ và chóng mặt
• Châm chích, tê bì các đầu ngón tay hoặc ngón chân.
• Da khô ráp, ngứa ngáy và vết thương lâu lành

Triệu chứng trên chỉ mang tính chất tham khảo. Bởi một số thai kỳ bình thường cũng có triệu chứng tương tự. Tốt nhất mẹ vẫn nên thực hiện xét nghiệm tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mẹ bầu cần lưu ý gì để kiểm soát đường huyết tốt hơn?

Để kiểm soát lượng đường huyết thai kỳ, mẹ cần lưu ý:

• Tuân thủ chế độ ăn do bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn
• Hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo và các thực phẩm chứa nhiều đường
• Không tự ý nhịn ăn hoặc cắt hoàn toàn tinh bột
• Vận động phù hợp nếu thai kỳ không có chống chỉ định
• Không bỏ qua xét nghiệm tầm soát, ngay cả khi trước mang thai mẹ hoàn toàn khỏe mạnh
• Không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc các sản phẩm được quảng cáo là “hạ đường huyết”.

Đái tháo đường thai kỳ có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Phần lớn mẹ bầu vẫn có thể trải qua thai kỳ an toàn và sinh con khoẻ mạnh nếu tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu còn băn khoăn cần giải đáp, liên hệ ngay hotline 0969 668 152 để được tư vấn chi tiết.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội