XÉT NGHIỆM THAI KỲ CẦN NHỊN ĂN KHÔNG?

“Sắp tới em có đi làm một số xét nghiệm thai kỳ. Em nghe nhiều người nói xét nghiệm nào cũng phải nhịn đói từ tối hôm trước, trong khi có người lại bảo vẫn có thể ăn uống bình thường. Mong bác sĩ giải đáp giúp em  xét nghiệm thai kỳ cần nhịn ăn không để em chuẩn bị đúng trước khi đi khám.” (Chị N.T.H, 28 tuổi, Hà Nội).

Có cần nhịn ăn trước khi làm các xét nghiệm thai kỳ không?

KHÔNG PHẢI TẤT CẢ các xét nghiệm thai kỳ đều yêu cầu mẹ bầu phải nhịn ăn. Việc có cần nhịn ăn hay không sẽ phụ thuộc vào loại xét nghiệm mà bác sĩ chỉ định.

Những xét nghiệm thai kỳ thường KHÔNG cần nhịn ăn

Phần lớn các xét nghiệm thường quy trong thai kỳ không yêu cầu mẹ bầu phải nhịn ăn.

• Xét nghiệm công thức máu

Xét nghiệm này giúp đánh giá tình trạng thiếu máu, nguy cơ nhiễm trùng, số lượng tiểu cầu và một số bất thường về tế bào máu. Mẹ bầu có thể ăn uống bình thường trước khi lấy máu.

• Xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh

Xét nghiệm này giúp xác định nhóm máu ABO và yếu tố Rh. Do kết quả không bị ảnh hưởng bởi việc ăn uống nên không cần nhịn ăn trước khi thực hiện.

• Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh

Bao gồm Double Test, Triple Test và NIPT. Đây đều là những xét nghiệm phân tích các chất chỉ điểm sinh học hoặc ADN tự do của thai nhi trong máu mẹ.

• Xét nghiệm tầm soát bệnh truyền nhiễm

Mẹ bầu không cần nhịn ăn khi thực hiện xét nghiệm HIV, Viêm gan B, C, Giang mai hoặc Rubella (nếu có chỉ định).

• Xét nghiệm nước tiểu

Mẹ bầu vẫn có thể ăn uống bình thường trước khi lấy mẫu nước tiểu. Để kết quả chính xác hơn, mẹ nên lấy mẫu theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Ưu tiên lấy nước tiểu giữa dòng và sử dụng dụng cụ chứa mẫu vô khuẩn.

Những xét nghiệm CẦN nhịn ăn

Một số xét nghiệm chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi thực phẩm và đồ uống, vì vậy mẹ bầu cần nhịn ăn theo đúng hướng dẫn.

• Xét nghiệm đường huyết lúc đói

Đây là xét nghiệm giúp đánh giá lượng đường trong máu khi cơ thể chưa nạp thức ăn. Mẹ bầu sẽ được yêu cầu nhịn ăn từ 8 – 12 giờ trước khi lấy máu. Có thể uống nước lọc nhưng không được uống sữa, nước ngọt, cà phê hoặc các đồ uống có đường.

• Nghiệm pháp dung nạp glucose 

Xét nghiệm này giúp tầm soát tiểu đường thai kỳ, thường được thực hiện ở tuần 24 – 28 hoặc sớm hơn. Trước khi làm xét nghiệm, mẹ bầu cần nhịn ăn ít 8 giờ hoặc chỉ được uống nước lọc. Không uống các loại nước có đường hoặc đồ uống chứa caffeine.

Vì sao cần chuẩn bị đúng trước khi làm xét nghiệm thai kỳ?

Các xét nghiệm trong thai kỳ không chỉ giúp đánh giá sức khỏe của mẹ. Mà còn theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm các yếu tố có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.

Nếu không tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt là các xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn thì có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm. Điều này có thể dẫn đến một số hệ luỵ như:

• Phải lấy máu hoặc làm xét nghiệm lại
• Tốn thêm thời gian và chi phí.
• Ảnh hưởng đến việc đánh giá tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi
• Làm chậm quá trình chẩn đoán hoặc theo dõi bệnh lý

Mẹ bầu cần lưu ý gì trước khi làm các xét nghiệm thai kỳ?

Để quá trình xét nghiệm diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, mẹ bầu nên lưu ý:

• Hỏi rõ về các xét nghiệm sẽ thực hiện

Thai phụ nên hỏi rõ bác sĩ về xét nghiệm sẽ thực hiện có cần nhịn ăn không và cần nhịn trong bao lâu. Ngoài ra cần lưu ý điều gì không. Việc hỏi rõ ràng sẽ giúp tránh tình trạng nhịn ăn không cần thiết hoặc chuẩn bị chưa đúng.

• Uống đủ nước

Uống đủ nước giúp hạn chế tình trạng mấy nước. Đồng thời giúp nhân viên y tế dễ tìm tĩnh mạch hơn.

• Thông báo các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang sử dụng

Nếu đang dùng các viên uống sắt, axit folic, canxi, vitamin tổng hợp hoặc thuốc điều trị bệnh lý, thai phụ cần thông báo với bác sĩ. Điều này giúp bác sĩ điều chỉnh thời điểm xét nghiệm phù hợp.

• Nghỉ ngơi đầy đủ trước ngày xét nghiệm

Một số chỉ số xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng nếu mẹ thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài hoặc vận động mạnh trước khi xét nghiệm. Do đó, việc duy trì tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp quá trình xét nghiệm diễn ra thuận lợi hơn.

Một số câu hỏi liên quan

1. Nếu lỡ ăn sáng trước khi làm xét nghiệm thì có phải hoãn buổi khám không?

Nếu các xét nghiệm không yêu cầu nhịn ăn thì mẹ vẫn thực hiện bình thường. Nếu cần làm xét nghiệm đường huyết lúc đói hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose, bác sĩ sẽ hẹn thực hiện vào thời điểm khác để đảm bảo kết quả chính xác.

2. Có được uống nước trước khi lấy máu không?

Trong đa số trường hợp, mẹ bầu vẫn có thể uống nước lọc trước khi lấy máu. Tuy nhiên, mẹ không nên uống sữa, nước ép, cà phê, trà có đường,… vì có thể ảnh hưởng đến kết quả một số xét nghiệm.

3. Buổi chiều có làm được xét nghiệm thai kỳ không?

Có. Nhiều xét nghiệm như công thức máu, nhóm máu, NIPT, Double Test, Triple Test hoặc xét nghiệm bệnh truyền nhiễm có thể thực hiện vào nhiều thời điểm trong ngày. Nhưng nếu xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn thì mẹ bầu nên thực hiện vào buổi sáng.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội