XÉT NGHIỆM NƯỚC TIỂU KHI MANG THAI HỖ TRỢ PHÁT HIỆN BỆNH GÌ?

“Bác sĩ ơi, mỗi lần đi khám thai em đều phải làm xét nghiệm nước tiểu nên có chút thắc mắc. Mong bác sĩ giải đáp giúp em xét nghiệm này hỗ trợ tầm soát những bệnh lý nào, và vì sao mẹ bầu lại cần thực hiện nhiều lần đến vậy ạ?” (Chị N.T.H, 27 tuổi, Hà Nội).

Xét nghiệm nước tiểu trong thai kỳ hỗ trợ phát hiện những bệnh gì?

Xét nghiệm nước tiểu trong thai kỳ giúp hỗ trợ phát hiện nhiều vấn đề như nhiễm trùng đường tiết niệu, tiểu đường thai kỳ hoặc các bệnh lý về thận. Xét nghiệm này đơn giản, nhanh chóng và mang lại nhiều giá trị nên thường được thực hiện nhiều lần trong suốt thai kỳ.

Xét nghiệm này giúp phát hiện một số bệnh lý sau:

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Sự thay đổi nội tiết cùng với việc tử cung ngày càng lớn chèn ép lên đường tiết niệu có thể khiến nước tiểu lưu lại lâu hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm.

Thông qua xét nghiệm, bác sĩ có thể phát hiện các dấu hiệu như:

• Bạch cầu tăng.
• Nitrit dương tính.
• Có vi khuẩn trong nước tiểu.

Nếu nghi ngờ nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định thêm cấy nước tiểu để xác định loại vi khuẩn và lựa chọn kháng sinh phù hợp.

Tiền sản giật

Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ nguy hiểm.Thông qua xét nghiệm, bác sĩ có thể phát hiện protein niệu (có protein trong nước tiểu). Sau đó, kết hợp với nhiều yếu tố khác như huyết áp, tuổi thai, triệu chứng lâm sàng (tăng huyết áp, phù nề,…) để kết luận tình trạng bệnh.

Tiểu đường thai kỳ

Xét nghiệm nước tiểu không thể thay thế xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Tuy nhiên, kết quả của xét nghiệm này giúp phát hiện đường (glucose niệu). Đây là dấu hiệu gợi ý tình trạng tăng đường huyết. Nhờ đó, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu hơn như nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống.

Bệnh lý thận

Một số bất thường trên xét nghiệm nước tiểu có thể gợi ý bệnh lý thận như:

• Protein niệu kéo dài.
• Hồng cầu trong nước tiểu (tiểu máu).
• Bạch cầu tăng.
• Xuất hiện trụ niệu hoặc các thành phần bất thường khác.

Tuy nhiên, những dấu hiệu này không đủ để khẳng định mẹ bầu mắc bệnh thận. Bác sĩ sẽ cần kết hợp với triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, xét nghiệm máu, siêu âm hoặc các thăm dò khác để xác định nguyên nhân.

Vì sao mẹ bầu cần kiểm tra nước tiểu nhiều lần trong thai kỳ?

Mẹ bầu cần thực hiện xét nghiệm  nhiều lần trong suốt thai kỳ. Nguyên nhân là do cơ thể người mẹ liên tục thay đổi về nội tiết, tuần hoàn và chuyển hóa. Nhiều bệnh lý có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào, kể cả khi trước đó hoàn toàn bình thường.

Mục đích xét nghiệm nước tiểu định kỳ là:

• Theo dõi những thay đổi xảy ra trong thai kỳ
• Phát hiện sớm các bất thường trước khi xuất hiện triệu chứng
• Đánh giá hiệu quả điều trị nếu mẹ đang mắc bệnh
• Giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi

Kết quả xét nghiệm nước tiểu bất thường có đồng nghĩa mắc bệnh không?

Câu trả lời là KHÔNG. Thực tế thì kết quả xét nghiệm chỉ có vai trò sàng lọc và gợi ý bất thường, chứ không phải là căn cứ duy nhất để chẩn đoán bệnh.

Để có kết luận chính xác nhất, bác sĩ sẽ thường kết hợp nhiều yếu tố khác như:

• Triệu chứng lâm sàng của mẹ bầu
• Kết quả khám thai
• Huyết áp
• Xét nghiệm máu
• Siêu âm và các xét nghiệm chuyên sâu khác nếu cần

Vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm có bất thường, mẹ bầu không nên quá lo lắng. Mẹ cần bình tĩnh trao đổi vớ bác sĩ để có hướng xử lý phù hợp.

Khi nào mẹ bầu cần đi khám ngay dù chưa đến lịch xét nghiệm?

Ngoài lịch hẹn do bác sĩ đề xuất, mẹ nên chủ động đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:

• Tiểu buốt, tiểu rắt hoặc đi tiểu đau rát
• Nước tiểu đục, có mùi hôi hoặc lẫn máu
• Sốt, đau vùng hông, cơn đau có thể lan sang vùng lưng
• Cơ thể phù nhiều (vùng mặt, mí mắt và bàn tay)
• Đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc tăng huyết áp
• Khát nước nhiều, tiểu nhiều bất thường hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân

Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng đường tiết niệu, tiền sản giật, rối loạn đường huyết hoặc các bệnh lý khác cần được thăm khám và điều trị kịp thời.

Một số câu hỏi liên quan

Mẹ bầu cần kiểm tra nước tiểu bao nhiêu lần trong thai kỳ?

Không có số lần xét nghiệm cụ thể áp dụng cho tất cả mẹ bầu. Thông thường, xét nghiệm sẽ được thực hiện trong những lần khám thai quan trọng. Nếu thai phụ có nguy cơ cao như từng bị nhiễm trùng đường tiết niệu, tiểu đường thai kỳ,…thì cầm thực hiện nhiều lần hơn.

Có cần nhịn ăn trước khi thực hiện tổng phân tích nước tiểu không?

Không cần nhịn ăn trước khi làm xét nghiệm nước tiểu thông thường. Tuy nhiên, nên hạn chế uống quá nhiều nước ngay trước khi lấy mẫu vì sẽ làm loãng nước tiểu và sai lệch kết quả.

Xét nghiệm nước tiểu có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Không. Xét nghiệm nước tiểu không xâm lấn, không tác động đến tử cung nên không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Phương pháp này được thực hiện hiện bằng cách lấy mẫu nước tiểu của mẹ để phân tích trong phòng xét nghiệm. Vì thế, mẹ có thể an tâm thực hiện.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội