KHI NÀO CẦN LÀM XÉT NGHIỆM TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ?

“Trong lần khám thai gần đây, bác sĩ có tư vấn em nên làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ. Tuy nhiên, em không có tiền sử mắc bệnh đái tháo đường, sức khỏe cũng bình thường nên băn khoăn không biết khi nào cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ? Những trường hợp nào cần thực hiện sớm hơn?” (Chị N.T.H, 29 tuổi, Hà Nội).

Khi nào cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ?

Thai phụ nên thực hiện xét nghiệm tiểu đường thai kỳ từ tuần 24 đến tuần 28 của thai kỳ. Đây là thời điểm nhau thai phát triển mạnh và tiết ra nhiều hormone. Điều này làm tăng tình trạng kháng insulin, khiến đường huyết tăng lên và giúp phát hiện bệnh chính xác hơn qua xét nghiệm.

Tuy nhiên, những thai phụ nguy cơ cao sẽ được tầm soát sớm hơn. Xét nghiệm có thể được thực hiện ngay từ lần khám thai đầu tiên hoặc trong tam cá nguyệt thứ nhất.

Trường hợp nào cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ sớm hơn?

Những trường hợp cần làm xét nghiệm sớm hơn bình thường gồm:

• Mẹ bầu thừa cân hoặc béo phì trước khi mang thai
• Có tiền sử bị tiểu đường thai kỳ ở lần mang thai trước
• Có người thân (cha mẹ, anh chị em ruột) mắc bệnh đái tháo đường
• Từng sinh con có cân nặng từ 4 kg trở lên
• Siêu âm phát hiện thai phát triển lớn hơn tuổi thai hoặc lượng nước ối nhiều bất thường (đa ối).

Có thể làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ muộn hơn tuần 24 – 28 không?

Nếu mẹ bầu chưa kịp thực hiện đúng mốc, bác sĩ vẫn có thể chỉ định xét nghiệm ở những tuần sau.Tuy nhiên, không nên trì hoãn quá lâu. Bởi việc phát hiện bệnh càng muộn thì thời gian kiểm soát đường huyết càng ngắn, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng trong giai đoạn cuối thai kỳ.

Tầm quan trọng của xét nghiệm tầm soát tiểu đường thai kỳ?

Bất kỳ phụ nữ mang thai nào cũng có thể mắc tiểu đường thai kỳ. Đáng chú ý, bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng nên phần lớn mẹ bầu vẫn sinh hoạt bình thường. Hầu hết trường hợp bệnh chỉ được phát hiện khi thực hiện xét nghiệm tầm soát.

Vì thế, các bác sĩ đều khuyến cáo thai phụ nên thực hiện xét nghiệm tiểu đường thai kỳ đúng thời điểm để:

• Phát hiện sớm tình trạng tăng đường huyết trong thai kỳ.
• Có biện pháp điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt hoặc điều trị sớm (nếu cần)
• Giảm nguy cơ biến chứng cho mẹ và thai nhi
• Theo dõi sự phát triển của thai toàn diện hơn

Không làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ có sao không?

Tiểu đường thai kỳ có thể xuất hiện ở bất kỳ phụ nữ mang thai nào. Kể cả những thai phụ trẻ tuổi, khoẻ mạnh, có cân nặng bình thường và trước đó chưa từng mắc bệnh.

Đa số trường hợp tiểu đường thai kỳ không có triệu chứng rõ ràng. Trên thực tế, tình trạng tăng đường huyết có thể kéo dài mà mẹ hoàn toàn không biết. Việc trì hoãn tầm soát và can thiệp kioj thời có thể làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ như:

Đối với mẹ bầu

• Tăng huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật
• Tăng nguy cơ đa ối
• Nguy cơ khó sinh do thai lớn
• Tăng khả năng phải sinh mổ
• Nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 trong tương lai cao hơn

Đối với thai nhi

• Thai phát triển quá lớn (thai to).
• Dễ sinh non
• Tăng nguy cơ hạ đường huyết sau sinh
• Dễ gặp các vấn đề về hô hấp hoặc rối loạn chuyển hóa sau khi chào đời

Nếu được phát hiện sớm, phần lớn trường hợp tiểu đường thai kỳ đều có thể kiểm soát hiệu quả bằng chế độ ăn uống, vận động và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mẹ bầu cần lưu ý gì để không bỏ lỡ “thời điểm vàng”?

Để việc tầm soát tiểu đường thai kỳ đạt hiệu quả cao, mẹ bầu nên lưu ý:

• Lưu ý mốc 24 – 28 tuần thai và chủ động hỏi bác sĩ nếu chưa được chỉ định
• Khám thai đúng lịch hẹn để theo dõi sự phát triển của thai và xác định thời điểm xét nghiệm phù hợp
• Thông báo đầy đủ tiền sử bệnh lý bản thân và gia định, tiền sử sản khoa kèm theo các yếu tố nguy cơ
• Không tự ý bỏ qua xét nghiệm chỉ vì cảm thấy sức khỏe bình thường
• Tuân thủ đúng hướng dẫn của cơ sở y tế về việc chuẩn bị trước khi làm xét nghiệm

Một số câu hỏi liên quan

1. Mẹ bầu không có yếu tố nguy cơ có cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ không?

Có. Tiểu đường thai kỳ có thể xảy ra ở bất kỳ thai phụ nào, kể cả người trẻ, có cân nặng bình thường và không có tiền sử mắc bệnh. Vì vậy, hầu hết mẹ bầu đều được khuyến cáo tầm soát trong khoảng tuần 24 – 28 của thai kỳ.

2. Tiểu đường thai kỳ có tự khỏi sau khi sinh không?

Sau sinh, mức đường huyết sẽ trở về trạng thái bình thường ở hầu hết mẹ bầu. Tuy nhiên, những thai phụ từng mắc tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao mắc đái tháo đường type 2 trong tương lai.

3. Chỉ cần làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ là đủ để theo dõi sức khỏe thai kỳ?

Không. Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ chỉ là một mục nhỏ trong quá trình tầm soát. Để theo dõi toàn diện thai kỳ, mẹ bầu cần khám thai định kỳ, siêu âm đúng các mốc quan trọng và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội