CÁC XÉT NGHIỆM CẦN THỰC HIỆN KHI MANG THAI LÀ GÌ?

Hành trình mang thai dẫn đến nhiều sự thay đổi về sinh lý và nội tiết. Bên cạnh khám thai định kỳ, thai phụ cần làm các kiểm tra chuyên sâu để theo dõi sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Vậy xác xét nghiệm cần thực hiện khi mang thai là gì? Khi nào nên thực hiện? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để có lời giải đáp.

Các xét nghiệm cần thực hiện khi mang thai là gì?

Tuỳ thuộc vào tuổi thai và các yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm đánh giá sự phát triển của thai và theo dõi tình trạng sức khoẻ của mẹ.

Các xét nghiệm thường được chỉ định gồm:

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm công thức máu

• Thời điểm thực hiện:Thực hiện trong lần khám thai đầu tiên. Sau đó, thực hiện theo lịch khám thai hoặc chỉ định của bác sĩ.
• Ý nghĩa: Đánh giá sức khỏe tổng quát, phát hiện thiếu máu, nhiễm trùng hoặc bất thường về tế bào máu để có hướng điều trị sớm.

Xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh

• Thời điểm thực hiện: Lần khám thai đầu tiên.
• Ý nghĩa: Xác định nhóm máu của mẹ, phát hiện nguy cơ bất đồng nhóm máu Rh giữa mẹ và thai nhi, từ đó có kế hoạch theo dõi và dự phòng phù hợp.

Tổng phân tích nước tiểu

• Thời điểm thực hiện: Thực hiện trong lần khám thai đầu tiên. Sau đó, thực hiện theo lịch khám thai hoặc chỉ định của bác sĩ.
• Ý nghĩa: Phát hiện nhiễm khuẩn tiết niệu, protein niệu hoặc đường niệu, đồng thời hỗ trợ đánh giá chức năng thận.

Xét nghiệm HIV, viêm gan B và giang mai

• Thời điểm thực hiện: Thực hiện trong lần khám thai đầu tiên. Sau đó có thể thực hiện thêm theo đánh giá của bác sĩ, đặc biệt nếu thai phụ có nguy cơ.
• Ý nghĩa: Tầm soát các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ lây từ mẹ sang con. Từ đó giúp bác sĩ đưa ra biện pháp điều trị hoặc dự phòng kịp thời.

Tầm soát Thalassemia

• Thời điểm thực hiện: Thường được chỉ định ngay từ đầu thai kỳ nếu có yếu tố nguy cơ hoặc theo chương trình sàng lọc.
• Ý nghĩa: Phát hiện người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh, từ đó đánh giá nguy cơ thai nhi mắc bệnh và tư vấn các xét nghiệm cần thiết.

Xét nghiệm sàng lọc dị tật bẩm sinh

Double test

• Thời điểm thực hiện: Từ 11 tuần đến 13 tuần
• Ý nghĩa: Đánh giá nguy cơ thai nhi mắc các bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down, Edwards và Patau.

Xét nghiệm NIPT

• Thời điểm thực hiện: Từ tuần thai thứ 10 trở đi.
• Ý nghĩa: Phân tích ADN tự do của thai nhi trong máu mẹ để sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể với độ chính xác cao, hoàn toàn không xâm lấn và an toàn cho thai nhi.

Triple test

• Thời điểm thực hiện: Từ 15 – 20 tuần, tốt nhất khoảng 16 – 18 tuần.
• Ý nghĩa: Đánh giá nguy cơ dị tật bẩm sinh nếu mẹ chưa thực hiện Double test hoặc NIPT trước đó.

Nghiệm pháp dung nạp glucose

• Thời điểm thực hiện: Từ 24 – 28 tuần.
• Ý nghĩa: Tầm soát đái tháo đường thai kỳ, giúp giảm nguy cơ tiền sản giật, thai to, sinh khó và hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh.

Các xét nghiệm khác

Tùy tình trạng sức khỏe của mẹ, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm như đông máu, chức năng gan, chức năng thận hoặc các xét nghiệm chuyên sâu khác nhằm đảm bảo thai kỳ diễn ra an toàn.

Có phải thực hiện tất cả các xét nghiệm khi mang thai không?

Không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện tất cả đầy đủ xét nghiệm. Bác sĩ sẽ cần nhắc chỉ định dựa trên một số yếu tố như:

• Tuổi thai
• Tuổi của mẹ, đặc biệt là phụ nữ mang thai khi trên 35 tuổi
• Tiền sử sản khoa như từng sảy thai, thai lưu, sinh non hoặc có con mắc dị tật bẩm sinh
• Tiền sử mắc bệnh lý đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn…
• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh
• Kết quả khám thai và siêu âm phát hiện dấu hiệu bất thường

Ngoài các xét nghiệm cần thực hiện khi mang thai, mẹ cần siêu âm trong những thời điểm nào?

Bên cạnh xét nghiệm chuyên sâu thì siêu âm thai là phương pháp quan trọng giúp theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Siêu âm lần đầu khi trễ kinh thử thai 2 vạch

Đây là lần siêu âm đầu tiên sau khi phát hiện mang thai. Lúc này, hình thức siêu âm sẽ giúp:

• Xác định thai đã vào buồng tử cung hay chưa
• Kiểm tra tim thai
• Xác định số lượng thai
• Ước tính tuổi thai và ngày dự sinh

Siêu âm khi thai 11 tuần – 14 tuần

Ý nghĩa

• Đo độ mờ da gáy (NT) để hỗ trợ sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down, Edwards và Patau.
• Đánh giá bước đầu sự phát triển của thai nhi
• Phát hiện sớm một số dị tật lớn

Siêu âm hình thái học (18 – 22 tuần)

Ý nghĩa

• Siêu âm hình thái học thai nhi, đánh giá cấu trúc não, tim, cột sống, mặt, tay chân và các cơ quan nội tạng
• Phát hiện sớm nhiều dị tật bẩm sinh.
• Đánh giá bánh nhau, nước ối,cổ tử cung và sự phát triển cuả thai nhi.

Siêu âm từ tuần 28 – 32

Ý nghĩa

• Tiếp tục theo dõi sự phát triển của thai nhi. Đánh giá cân nặng có phù hợp với độ tuổi của thai nhi không.
• Kiểm tra lượng nước ối.
• Theo dõi hoạt động của bánh nhau.

Siêu âm từ tuần 32 – 36

Ý nghĩa

• Theo dõi sự phát triển của thai nhi. Đánh giá cân nặng ước tính.
• Kiểm tra vị trí bánh nhau, nước ối và dây rốn
• Xác định ngôi thai
• Hỗ trợ bác sĩ lên kế hoạch theo dõi và lựa chọn phương pháp sinh phù hợp.

Ngoài các mốc trên, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm nhiều lần hơn nếu mẹ bầu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng, ra máu âm đạo, thai chậm phát triển,…

Mẹ bầu cần lưu ý gì trước khi thực hiện các xét nghiệm?

Để kết quả xét nghiệm có độ chính xác cao, mẹ bầu nên lưu ý:

• Khám thai và làm xét nghiệm đúng mốc thời gian bác sĩ chỉ định
• Luôn mang theo kết quả khám thai và xét nghiệm để bác sĩ dễ dàng theo dõi
• Thực hiện đúng hướng dẫn trước khi làm xét nghiệm (ví dụ như nhịn ăn, nhịn uống,…) với một số xét nghiệm chuyên biệt.
• Không tự ý bỏ qua các xét nghiệm vì thấy cơ thể khỏe mạnh hoặc thai phát triển bình thường.
• Lựa chọn cơ sở y tế uy tín, có bác sĩ sản khoa giàu kinh nghiệm và trang thiết bị y tế hiện đại để theo dõi thai kỳ

Xét nghiệm cần thực hiện khi mang thai giúp theo dõi sức khoẻ của mẹ và sự phát triển của thai nhi theo từng giai đoạn. Do đó, thai phụ nên khám thai đúng lịch hẹn và trao đổi với bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội