VÌ SAO PHỤ NỮ DỄ BỊ SÓN TIỂU SAU SINH?

“Thưa bác sĩ, em sinh thường được gần 4 tháng. Gần đây mỗi khi ho, hắt hơi, cười lớn hoặc bế con là em lại bị rò rỉ một ít nước tiểu. Tình trạng này khiến em rất ngại và mất tự tin. Xin bác sĩ cho biết vì sao phụ nữ sau sinh dễ bị són tiểu? (Chị T.T.H, 30 tuổi, Ninh Bình).

Vì sao phụ nữ dễ bị són tiểu sau sinh?

Són tiểu sau sinh là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ, đặc biệt trong những tháng đầu sau sinh. Nguyên nhân là do tác động của quá trình mang thai và sinh nở lên các cơ, dây chằng và thần kinh có nhiệm vụ nâng đỡ bàng quang và kiểm soát việc tiểu tiện.

Suy yếu cơ sàn chậu sau quá trình mang thai

Trong quá trình mang thai, kích thước thai nhi và tử cung ngày càng lớn đã tạo áp lực liên tục lên vùng chậu. Điều này dẫn đến tình trạng:

• Cơ sàn chậu bị kéo giãn.
• Dây chằng nâng đỡ bàng quang suy yếu.
• Khả năng nâng đỡ niệu đạo giảm dần.

Thời gian đầu sau sinh, do các cấu trúc này chưa hồi phục hoàn toàn nên dễ dẫn đến tình trạng rò rỉ nước tiểu . Đặc biệt là khi mẹ ho, hắt hơi, cười lớn, chạy nhảy, mang vật nặng,…

Sinh thường làm tăng áp lực lên vùng tầng sinh môn

Trong quá trình sinh thường, khi em bé đi qua ống sinh sẽ khiến các mô vùng đáy chậu bị giãn hoặc tổn thương. Điều này làm suy giảm chức năng nâng đỡ của cơ sàn chậu, từ đó dẫn đến són tiểu.

Nguy cơ són tiểu sẽ cao hơn nếu mẹ:

• Trẻ có cân nặng lớn.
• Thời gian chuyển dạ kéo dài.
• Phải rặn sinh trong thời gian dài.
• Sinh bằng dụng cụ hỗ trợ như forceps hoặc giác hút.
• Bị rách tầng sinh môn mức độ nặng.

Tổn thương dây thần kinh vùng chậu

Ngoài cơ và dây chằng, các dây thần kinh điều khiển hoạt động của bàng quang cũng có thể bị ảnh hưởng trong quá trình sinh nở. Điều này khiến gây ra cảm giác:

• Cảm giác buồn tiểu kém chính xác.
• Khó kiểm soát dòng nước tiểu.
• Tiểu són khi áp lực ổ bụng tăng lên.

Đáng mừng là trong đa số trường hợp, chức năng thần kinh sẽ phục hồi dần theo thời gian.

Thay đổi nội tiết sau sinh

Sau khi sinh, nồng độ estrogen giảm đáng kể, đặc biệt ở những mẹ đang cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ.

Nồng độ estrogen giảm đáng kể ở phụ nữ sau sinh. Đặc biệt là những mẹ đang cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ có thể khiến niêm mạc đường tiết niệu mỏng hơn. Đồng thời mô nâng đỡ niệu đạo cũng kém đàn hồi hơn trước, Điều này làm khả năng kiếm soát nước tiểu giảm và khiến phụ nữ dễ gặp tình trạng són tiểu sau sinh.

Táo bón kéo dài

Táo bón là tình trạng thường gặp sau sinh. Việc rặn thường xuyên khi đi đại tiện có thể làm tăng áp lực lên sàn chậu và khiến cơ vùng chậu bị suy yếu nhiều hơn. Điều này khiến tình trạng són tiểu càng nghiêm trọng hơn.

Mang thai và sinh con nhiều lần

Mỗi lần mang thai và sinh nở đều tạo áp lực lên hệ thống nâng đỡ vùng chậu. Do đóm những phụ nữ sinh từ hai con trở lên và khoảng cách giữa các lần sinh ngắn thường có nguy cơ són tiểu cao hơn.

Dấu hiệu nhận biết són tiểu sau sinh

Mức độ són tiểu ở mỗi người có thể khác nhau. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp ở phụ nữ sau sinh:

• Rò rỉ nước tiểu, đặc biệt là khi ho, hắt hơi, cười lớn hoặc mang vật nặng
• Tiểu són khi chạy, leo cầu thang hoặc bế con.
• Muốn đi tiểu gấp nhưng không kịp vào nhà vệ sinh.
• Tiểu nhiều lần trong ngày.
• Khó nhịn tiểu.
• Cảm giác vẫn buồn tiểu dù vừa đi tiểu xong

Tình trạng són tiểu sau sinh có thể cải thiện dần sau vài tuần đến vài tháng. Nhưng nếu són tiểu kéo dài và ngay càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt thì mẹ nên đi khám chuyên khoa ngay:

• Són tiểu kéo dài trên 3 – 6 tháng sau sinh mà không cải thiện
• Lượng nước tiểu rò rỉ ngày càng nhiều
• Tiểu buốt, tiểu rắt hoặc tiểu ra máu
• Sốt hoặc đau vùng hạ vị
• Khó tiểu hoặc bí tiểu

Són tiểu sau sinh có nguy hiểm không?

Són tiểu sau sinh không quá nguy hiểm nhưng nếu tình trạng này kéo dài có thể gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống của chị em phụ nữ.

• Mất tự tin trong giao tiếp.
• Cản trở các hoạt động ngoài trời
• Ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng.
• Tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa do vùng kín thường xuyên ẩm ướt.
• Tăng nguy cơ tái phát nhiễm trùng đường tiết niệu ở một số trường hợp.

Trong một số trường hợp, són tiểu kéo dài có thể cảnh báo rối loạn chức năng sàn chậu. Vì thế, sản phụ cần chủ động thăm khám và điều trị sớm để ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm.

Làm thế nào để cải thiện tình trạng són tiểu sau sinh?

Tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Bên cạnh đó, mẹ có thể áp dụng một số biện pháp dưới đây để hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

Tập cơ sàn chậu

Phụ nữ sau sinh được khuyến khích nên tập cơ sàn chậu (bài tập Kegel) để cải thiện tình trạng són tiểu. Việc tập luyện đều đặn và đúng kỹ thuật sẽ mang lại hiệu quả cải thiện tích cực:

• Tăng sức mạnh cơ sàn chậu.
• Cải thiện khả năng kiểm soát bàng quang.
• Giảm tình trạng rò rỉ nước tiểu.

Kiểm soát cân nặng

Cân nặng tăng quá mức có thể khiến cơ sàn chậu bị kéo giãn quá mức và suy yếu. Từ đó dẫn đến hiện tường rò rỉ nước tiểu khi hom hắt hơi hoặc vận động mạnh.

Để cải thiện vấn đề này, chị em cần kiểm soát cân nặng bằng chế độ ăn cân đối và tập luyện phù hợp. Khi cần nặng trở về mức ổn định sẽ giúp:

• Giảm áp lực lên bàng quang.
• Hỗ trợ phục hồi cơ sàn chậu.
• Giảm mức độ són tiểu.

Điều trị táo bón

Táo bón kéo dài sẽ gây áp lực lên vùng chậu, tăng rủi ro són tiểu, tiểu không kiểm soát. Để giảm thiểu tình trạng táo bón, mẹ cần lưu ý:

• Uống đủ 2.5 – 3 lít nước/ngày, ưu tiên nước lọc, nước canh, sữa, nước ép trái cây ít đường
• Ăn nhiều rau xanh và trái cây để tăng cường chất xơ
• Duy trì vận động nhẹ nhàng
• Hạn chế căng thẳng và stress kéo dài
• Bổ sung lợi khuẩn bằng cách ăn sữa chua mỗi ngày

Tập thói quen đi tiểu khoa học

• Không nhịn đại tiện và tiểu tiện quá lâu
• Tạo thói quen vệ sinh theo giờ
• Đi tiểu đúng nhu cầu.
• Không cố rặn khi tiểu
• Hạn chế uống quá nhiều nước ngay trước khi đi ngủ.

Thăm khám khi triệu chứng kéo dài

Nếu sau vài tháng tình trạng són tiểu không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn, mẹ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Bác sĩ có thể chỉ định:

• Đánh giá chức năng sàn chậu.
• Kiểm tra bàng quang và niệu đạo.
• Xác định nguyên nhân gây són tiểu.
• Tư vấn điều trị bằng phục hồi chức năng, thuốc hoặc các phương pháp can thiệp phù hợp nếu cần.

Són tiểu sau sinh có thể cải thiện nếu được phát hiện sớm, tập phục hồi cơ sàn chậu đúng cách và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu còn băn khoăn về vấn đề này, chị em có thể liên hệ 0969 668 152 để được hỗ trợ trong thời gian sớm nhất.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội