SAU SINH Ở CỮ BAO LÂU LÀ ĐỦ & ĐÚNG KHOA HỌC?

Sau quá trình sinh nở đầy vất vả, cơ thể người mẹ cần một khoảng thời gian nhất định để nghỉ ngơi, phục hồi các tổn thương và dần trở lại trạng thái bình thường trước khi mang thai – giai đoạn này gọi là ở cữ. Tuy nhiên, nhiều mẹ bỉm mới vẫn băn khoăn không biết sau sinh ở cữ là bao lâu để sắp xếp thời gian nghỉ dưỡng phù hợp, vừa đảm bảo sức khỏe cho bản thân, vừa chăm sóc tốt cho em bé sơ sinh.

Bài viết dưới đây sẽ giải đáp tất cả thắc mắc liên quan đến thời gian ở cữ khoa học theo khuyến nghị của các bác sĩ sản khoa, cùng những lưu ý quan trọng để mẹ vượt qua giai đoạn này an toàn.

Ở cữ sau sinh là gì? Vì sao mẹ cần ở cữ đúng cách?

Ở cữ là giai đoạn nghỉ dưỡng đặc biệt sau sinh, khi cơ thể mẹ trải qua nhiều thay đổi lớn để hồi phục hoàn toàn sau 9 tháng 10 ngày mang thai và quá trình sinh nở tốn nhiều sức lực. Trong y học hiện đại, giai đoạn này còn được gọi là hậu sản, kéo dài khoảng 6 tuần kể từ lúc mẹ sinh em bé và bong nhau thai.

Việc ở cữ đúng cách đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe mẹ bỉm, mang lại những lợi ích chính như:

• Giúp tử cung co hồi hoàn toàn, hết sản dịch và trở về kích thước trước khi mang thai
• Củng cố hệ miễn dịch, phòng ngừa các biến chứng hậu sản như băng huyết, nhiễm trùng tử cung, viêm vết mổ
• Ổn định nội tiết tố, giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh
• Tạo điều kiện cơ thể sản xuất đủ sữa mẹ, nuôi dưỡng em bé phát triển khỏe mạnh
• Phục hồi thể lực, ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe lâu dài như đau lưng, đau nhức xương khớp.

Sau sinh ở cữ là bao lâu? Thời gian tiêu chuẩn cho mẹ sinh thường và sinh mổ

Nhiều người vẫn nghe quan niệm dân gian rằng mẹ cần ở cữ đủ 100 ngày (3 tháng 10 ngày) với nhiều quy định khắt khe. Tuy nhiên, theo khuyến nghị của các bác sĩ sản khoa, thời gian ở cữ khoa học không cố định mà phụ thuộc chủ yếu vào phương thức sinh (sinh thường hay sinh mổ) và tốc độ phục hồi của từng mẹ. Cụ thể:

Đối với mẹ sinh thường: Ở cữ 4 – 6 tuần là đủ

Mẹ sinh thường không trải qua phẫu thuật, các tổn thương của cơ thể phục hồi nhanh hơn so với sinh mổ. Thời gian ở cữ khuyến nghị cho mẹ sinh thường là khoảng 4 – 6 tuần, tương đương khoảng 1 tháng. Trong đó:

• 2 tuần đầu: Mẹ nên nghỉ ngơi tuyệt đối, chỉ đứng dậy đi lại nhẹ nhàng trong nhà để cơ thể ổn định
• Từ tuần thứ 3 đến thứ 6: Mẹ có thể thực hiện các hoạt động sinh hoạt nhẹ nhàng, dần tăng cường vận động để cơ thể linh hoạt hơn.
• Sau 6 tuần: Nếu không có biến chứng bất thường, mẹ có thể quay lại các hoạt động thường ngày, thậm chí tập thể dục nhẹ nhàng như yoga sau sinh.

Đối với mẹ sinh mổ: Ở cữ 6 – 8 tuần để vết thương lành hoàn toàn

Do phải trải qua phẫu thuật lấy thai, cơ thể mẹ sinh mổ chịu nhiều tổn thương hơn, cần thời gian hồi phục dài hơn. Thời gian ở cữ khuyến nghị cho mẹ sinh mổ là từ 6-8 tuần, thậm chí có thể kéo dài đến 3 tháng nếu sức khỏe mẹ phục hồi chậm.

Lịch trình nghỉ dưỡng cụ thể:

• 3 tuần đầu: Mẹ cần nghỉ ngơi tuyệt đối, không gây áp lực lên vết mổ, tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn chăm sóc vết thương của bác sĩ để tránh nhiễm trùng.
• Từ tuần thứ 4 đến thứ 8: Hạn chế nâng vật nặng, vận động gắng sức, chỉ thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng trong nhà
• Sau 8 tuần: Khi vết mổ đã lành hoàn toàn, mẹ có thể dần quay lại sinh hoạt bình thường sau khi được bác sĩ kiểm tra và đồng ý.

Những điều mẹ cần làm để quá trình ở cữ hiệu quả, sức khỏe phục hồi nhanh

Biết được sau sinh ở cữ là bao lâu chưa đủ, mẹ cần thực hiện đúng các nguyên tắc chăm sóc bản thân trong giai đoạn này để đảm bảo sức khỏe lâu dài. Dưới đây là những lưu ý quan trọng nhất:

Nghỉ ngơi đủ, ngủ đúng giờ

Cơ thể mẹ đã tiêu hao rất nhiều năng lượng trong quá trình sinh nở, vì vậy hãy tận dụng mọi lúc bé ngủ để mẹ cũng nghỉ ngơi:

• Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày không chỉ giúp cơ thể phục hồi nhanh mà còn kích thích sản xuất sữa mẹ tốt hơn.
• Tránh ngồi quá lâu, đứng quá lâu hay nằm ngửa để không ảnh hưởng đến quá trình co hồi tử cung.

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, không kiêng khem quá mức

Nhiều mẹ quan niệm xưa kiêng nhiều loại thực phẩm trong giai đoạn ở cữ, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, ảnh hưởng cả sức khỏe mẹ và chất lượng sữa. Mẹ nên xây dựng chế độ ăn uống đa dạng, bao gồm:

• Protein từ thịt nạc, cá, trứng, sữa để tái tạo tế bào, làm lành vết thương
• Rau xanh, trái cây cung cấp vitamin và chất xơ, ngăn ngừa táo bón sau sinh
• Uống đủ 2.5-3 lít nước mỗi ngày để duy trì lượng sữa ổn định

Ngoài ra, mẹ nên tránh các thực phẩm không tốt như đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, chứa cafein hay cồn, tránh hải sản chứa nhiều thủy ngân để không ảnh hưởng đến bé.

Vận động nhẹ nhàng, không ở yên một chỗ quá lâu

Mặc dù cần nghỉ ngơi, mẹ không nên nằm một chỗ suốt ngày. Hãy đứng dậy đi lại nhẹ nhàng quanh phòng sau vài ngày sinh để kích thích tuần hoàn máu, ngăn ngừa tắc tĩnh mạch, dính ruột (đặc biệt quan trọng với mẹ sinh mổ). Tránh vận động mạnh, nâng vật nặng trong suốt thời gian ở cữ để không gây bục vết khâu hay vết mổ.

Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, khuyến khích tắm gội sau sinh

Quan niệm kiêng tắm gội suốt 1 tháng ở cữ là hoàn toàn sai lầm và có thể gây hại cho sức khỏe. Sau sinh 3-4 ngày (sinh thường) hoặc 7-10 ngày (sinh mổ), mẹ có thể tắm gội bằng nước ấm, sấy tóc khô ngay sau khi gội để cơ thể sạch sẽ, hạn chế vi khuẩn phát triển. Khi tắm, không ngâm mình quá lâu, giữ vết mổ khô ráo để tránh nhiễm trùng.

Tránh quan hệ tình dục sớm

Bất kể sinh thường hay sinh mổ, mẹ nên kiêng quan hệ tình dục ít nhất 6 tuần sau sinh. Cơ thể mẹ cần thời gian để tầng sinh môn hay vết mổ lành hoàn toàn, quan hệ quá sớm có thể gây chảy máu, nhiễm trùng tử cung. Trước khi quay lại quan hệ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Những quan niệm sai lầm mẹ bỉm cần tránh sau sinh

Ngoài băn khoăn ở cữ sau sinh là bao lâu, nhiều mẹ còn gặp nhiều quan niệm sai lầm khiến quá trình nghỉ dưỡng trở nên vất vả hơn. Hãy ghi nhớ những quan niệm sai lầm cần tránh:

• Phải ở trong phòng kín gió suốt thời gian ở cữ: Đóng kín cửa phòng khiến không khí ẩm ướt, nấm mốc phát triển, dễ gây bệnh hô hấp cho cả mẹ và bé. Hãy mở cửa sổ mỗi ngày để không khí lưu thông, ánh sáng mặt trời chiếu vào phòng.
• Nằm than hơ nóng để giữ ấm cơ thể: Khói than có thể gây ngộ độc khí CO, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cả mẹ và bé, thậm chí gây nguy hiểm tính mạng.
• Kiêng đánh răng, chải đầu trong giai đoạn ở cữ: Việc chăm sóc răng miệng và tóc là rất cần thiết. Mẹ có thể đánh răng bằng bàn chải mềm, nước ấm, chải đầu hàng ngày để giữ gìn vệ sinh.
• Nói nhiều sẽ làm bé nói lắp: Quan niệm này không có cơ sở khoa học nào. Mẹ có thể giao tiếp bình thường, chỉ cần tránh nói quá to để không ảnh hưởng đến thanh quản.

Giai đoạn ở cữ là một bước ngoặt quan trọng trong hành trình làm mẹ của mỗi người phụ nữ. Việc biết rõ sau sinh ở cữ là bao lâu và thực hiện đúng các quy tắc chăm sóc sẽ giúp mẹ phục hồi sức khỏe nhanh chóng, sẵn sàng đồng hành cùng bé yêu trưởng thành. Nếu trong quá trình ở cữ mẹ có bất kỳ dấu hiệu bất thường như sốt cao, vết mổ sưng đỏ, chảy máu nhiều, hãy đến cơ sở y tế uy tín để thăm khám và xử lý kịp thời nhé.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội