DẤU HIỆU SUY GIẢM CHỨC NĂNG BUỒNG TRỨNG

“Thơi gian gần đây tôi thấy kinh nguyệt của mình thất thường, tháng sớm, tháng muộn cả tuần. Tôi cũng thường xuyên mất ngủ, hay cáu gắt, da cũng khô sạm hơn trước. Tôi tìm hiểu trên mạng và thấy những dấu hiệu này khá giống với tình trạng suy buồng trứng. Xin hỏi bác sĩ, dấu hiệu suy giảm chức năng buồng trứng là gì? Và khi nào cần đi khám?- Chị Thanh H**** (40 tuổi, Hưng Yên)

Dấu hiệu nhận biết suy giảm chức năng buồng trứng

Suy giảm chức năng buồng trứng là tình trạng hoạt động của buồng trứng bị suy yếu. Điều này khiến số lượng và chất lượng nang noãn giảm, đồng thời cũng ảnh hưởng đến khả năng sản xuất nội tiết tố nữ.

Nữ giới bị suy giảm chức năng buồng trứng thường gặp một số dấu hiệu sau:

Rối loạn kinh nguyệt

Buồng trứng hoạt động kém ảnh hưởng đến quá trình phát triển nang noãn và phóng noãn. Từ đó gây mất cân bằng nội tiết tố và rối loạn chu kỳ kinh.

Chị em có thể gặp biểu hiện như:

• Chu kỳ kinh không đều, tháng đến sớm hoặc muộn bất thường
• Lượng máu kinh ít hơn trước
• Kinh nguyệt thưa dần, 2 – 3 tháng mới có kinh
• Vô kinh trong nhiều tháng liên tiếp

Khó mang thai hoặc chậm có con

Khi dự trữ buồng trứng suy giảm, số lượng trứng trưởng thành giảm theo. Cùng với đó chất lượng trứng cũng không đảm bảo như trước. Điều này có thể dẫn đến:

• Khó thụ thai tự nhiên
• Giảm khả năng mang thai
• Tăng nguy cơ hiếm muộn
• Tăng nguy cơ sảy thai sớm

Bốc hỏa và đổ mồ hôi về đêm

Suy giảm chức năng buồng trứng khiến việc sản xuất hormone estrogen bị ngừng lại. Estrogen tụt dốc là nguyên nhân chính khiến chị em gặp tình trạng:

• Cảm giác nóng bừng đột ngột ở mặt, cổ hoặc ngực.
• Ra nhiều mồ hôi về đêm.
• Khó chịu trong người.
• Cảm giác nóng lạnh thất thường.

Khô âm đạo và giảm ham muốn tình dục

Estrogen có vai trò duy trì độ ẩm và độ đàn hồi của niêm mạc âm đạo. Khi nội tiết tố suy giảm, chị em có thể gặp tình trạng:

• Giảm tiết dịch âm đạo sinh lý gây khô rát vùng kín
• Đau, khó chịu khi giao hợp
• Giảm ham muốn tình dục.

Mất ngủ và ngủ không sâu giấc

Nội tiết tố nữ có ảnh hưởng nhất định đến hoạt động của hệ thần kinh và chất lượng giấc ngủ. Vì thế, việc suy giảm chức năng buồng trứng có thể khiến chị em gặp vấn đề trong việc nghỉ ngơi:

• Khó đi vào giấc ngủ
• Dễ thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại
• Bồn chồn, ngủ không sâu giấc.
• Thường xuyên mệt mỏi khi thức dậy

Tâm trạng thất thường

Sự thay đổi nội tiết tố tác động trực tiếp đến cảm xúc. Đây là lý do chị em thấy tâm trạng thay đổi thất thường và dễ bị cảm xúc tiêu cực chi phối:

• Lo âu, căng thẳng
• Dễ cáu gắt, bực bội
• Buồn chán
• Giảm hứng thú với các hoạt động thường ngày.

Da khô và xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm

Estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ đàn hồi và độ ẩm của da. Khi hormone này suy giảm, chị em có thể nhận thấy:

• Da khô hơn, mất độ căng mịn.
• Dễ xuất hiện nếp nhăn
• Tóc khô xơ, dễ gãy rụng
• Móng tay yếu và dễ gãy

Đau nhức xương khớp

Nội tiết tố nữ giúp bảo vệ hệ xương. Khi estrogen giảm xuống, quá trình mất xương có thể diễn ra nhanh hơn. Điều này khiến chị em thường xuyên bị đau mỏi lưng, đau nhức xương khớp, giảm sức mạnh cơ bắp và tăng nguy cơ loãng xương về lâu dài.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng buồng trứng

Quá trình suy giảm chức năng buồng trứng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Bên cạnh sự lão hóa tự nhiên theo tuổi tác, một số thói quen sinh hoạt, bệnh lý hoặc tác động từ môi trường cũng có thể khiến chức năng buồng trứng suy yếu sớm hơn bình thường:

• Tiền sử gia đình có người mãn kinh sớm hoặc suy buồng trứng sớm
• Căng thẳng, stress trong thời giàn dài
• Hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động
• Thức khuya kéo dài và thiếu ngủ thường xuyên
• Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, thiếu cân bằng hoặc giảm cân quá cực đoan
• Thừa cân hoặc béo phì
• Mắc bệnh lý phụ khoa: Lạc nội mạc tử cung, u nang buồng trứng, viêm vùng chậu kéo dài,…
• Tiền sử bóc u nang buồng trứng hoặc can thiệp tại buồng trứng
• Điều trị hóa trị hoặc xạ trị ở phụ nữ mắc bệnh ung thư
• Mắc bệnh lý tự miễn như viêm tuyến giáp tự miễn, lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp,…

 Làm thế nào để đánh giá chức năng buồng trứng?

Để đánh giá chính xác chức năng buồng trứng, nữ giới cần thăm khám phụ khoa và thực hiện các xét nghuiemej chuyên sâu như:

• Siêu âm đếm nang noãn thứ cấp (AFC).
• Xét nghiệm AMH.
• Xét nghiệm FSH.
• Xét nghiệm LH.
• Định lượng Estradiol.
• Một số xét nghiệm nội tiết khác khi cần thiết.

Trong đó, xét nghiệm AMH hiện được sử dụng phổ biến để đánh giá dự trữ buồng trứng và hỗ trợ tiên lượng khả năng sinh sản.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Không ít chị em chỉ phát hiện suy giảm chức năng buồng trứng khi gặp khó khăn trong việc mang thai hoặc khi thăm khám hiếm muộn. Trong khi đó, cơ thể thường đã xuất hiện một số tín hiệu cảnh báo từ khá sớm. Vì thế, chị em nên chủ động thăm khám nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Kinh nguyệt thất thường trong thời gian dài
• Vô kinh không rõ nguyên nhân.
• Khó mang thai sau khoảng 1 năm cố gắng
• Bốc hỏa ở độ tuổi còn trẻ.
• Khô âm đạo kéo dài.
• Giảm ham muốn tình dục rõ rệt.
• Mất ngủ kéo dài.
• Có tiền sử gia đình mãn kinh sớm.

Việc phát hiện sớm tình trạng suy giảm chức năng buồng trứng sẽ giúp bác sĩ đưa ra hướng theo dõi và can thiệp phù hợp, từ đó góp phần bảo vệ khả năng sinh sản cũng như sức khỏe lâu dài của phụ nữ.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội