TÍNH NGÀY AN TOÀN ĐỂ TRÁNH THAI CÓ HIỆU QUẢ KHÔNG?

Bệnh nhân hỏi: “Bác sĩ ơi… tụi em tính ngày an toàn để tránh thai liệu có hiệu quả không ạ? Bác sĩ có thể gợi ý cách nào tăng độ an toàn khi áp dụng không? Em cảm ơn ạ!” – Chị Hoàng A** (21 tuổi, Hưng Yên)

Hỏi đáp: Tính ngày an toàn để tránh thai có hiệu quả không?

Bác sĩ CKI Sản phụ khoa tại Tạ Thị Hồng Duyên tại phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội giải đáp:

Tính ngày an toàn để tránh thai KHÔNG PHẢI là phương pháp ngừa thai hiệu quả cao. Thực tế cho thấy tỷ lệ tránh thai bằng phương pháp này chỉ khoảng 60 – 75%. Nghĩa là cứ 100 cặp đôi thì có đến 25 – 40 người vẫn mang thai ngoài ý muốn khi áp dụng phương pháp này.

Thế nào là phương pháp tính ngày an toàn để tránh thai?

Phương pháp tính ngày an toàn dựa vào việc xác định thời điểm rụng trứng trong chu kỳ kinh nguyệt để tránh quan hệ vào những ngày dễ thụ thai.

Theo lý thuyết: Một chu kỳ kinh thường kéo dài khoảng 28 ngày (có thể dao động từ 21 – 35 ngày). Trứng rụng vào khoảng ngày 14 (tính từ ngày đầu kỳ kinh)

• Chu kỳ 21 ngày: Trứng rụng vào ngày thứ 7 của chu kỳ
• Chu kỳ 28 ngày: Trứng rụng vào ngày thứ 14 của chu kỳ
• Chu kỳ 30 ngày: Trứng rụng vào ngày thứ 16 của chu kỳ
• Chu kỳ 35 ngày: Trứng rụng vào ngày thứ 21 của chu kỳ

Trứng chỉ sống 12 – 24 giờ. Nhưng tinh trùng có thể sống trong cơ thể nữ 3- 5 ngày. Vì vậy, khoảng thời gian dễ thụ thai không chỉ là ngày rụng trứng, mà là 1 – 2 ngày trước khi rụng và 1 ngày sau rụng trứng

Ưu điểm:

• Không dùng thuốc, không can thiệp cơ thể
• Tránh thai tự nhiên, an toàn, không gây tác dụng phụ
• Không tốn kém, dễ áp dụng

Nhược điểm

• Độ chính xác không cao, dễ mang thai ngoài ý muốn
• Phụ thuộc hoàn toàn vào độ chính xác của chu kỳ và việc theo dõi
• Hiệu quả dễ bị ảnh hưởng bởi yếu tố nội tiết – tâm lý

Vì sao nhiều người tính ngày an toàn để tránh thai vẫn mang thai?

Dù tính ngày an toàn để tránh thai, nhiều người vẫn mang thai ngoài ý muốn vì những lý do sau:

• Trứng rụng sai thời điểm: Không phải lúc này trứng cũng rụng đúng ngày thứ 14 của chu kỳ. Thực tế là thời điểm rụng trứng có thể thay đổi, sớm hoặc muộn hơn vài ngày so với dự tính do ảnh hưởng của nội tiết, stress , chế độ sinh hoạt,…
• Không tính thời gian sống của tinh trùng: Nhiều người không biết rằng tinh binh có thể sống trong cơ thể nữ giới từ 3 – 5 ngày. Vì thế, dù quan hệ trước ngày rụng trứng vài ngày mà không sử dụng biện pháp tránh thai nào khác thì vẫn có khả năng thụ thai sau đó.
• Hiểu sai về”ngày an toàn”: Nhiều người nhầm tưởng “ngày an toàn” là tuyệt đối không thể có thai. Nhưng thực tế đây chỉ là khoảng thời gian nguy cơ thấp hơn chứ không phải bằng 0.
• Sự chủ quan: Việc ghi nhớ hoặc tính toán sai chu kỳ kinh khiến nhiều người tính ngày an toàn để tránh thai không đúng.
• Các yếu tố không thể kiểm soát: Sự rụng trứng chịu chi phối bởi hormone (FSH, LH, estrogen). Trong khi đó, các hormone này lại rất nhạy cảm với stress, giấc ngủ, dinh dưỡng và môi trường sống. Những yếu tố này có thể làm rụng trứng bất thường, khiến phương pháp này kém hiệu quả.

Yếu tố nào làm giảm độ chính xác của phương pháp tính ngày an toàn để tránh thai?

Quá trình rụng trứng chịu sự chi phối của hệ nội tiết. Bất kỳ yếu tố nào làm rối loạn hormone đều có thể làm sai lệch ngày rụng trứng.

Các yếu tố thường gặp:

• Chu kỳ kinh không đều: chậm kinh, kinh thưa, mất kinh,…
• Stress, áp lực hoặc căng thẳng tâm lý
• Thường xuyên thức khuya, giờ sinh hoạt thay đổi thất thường
• Tăng hoặc giảm cân đột ngột
• Rối loạn nội tiết, buồng trứng đa nang
• Sau sinh, sau phá thai hoặc dùng thuốc nội tiết

Những yếu tố trên có thể trứng rụng sớm hoặc muộn hơn dự đoán. Khiến “ngày an toàn” sai lệch so với dự kiến ban đầu, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.

Những ai KHÔNG nên áp dụng cách tính ngày an toàn để tránh thai?

Bạn không nên áp dụng cách tránh thai này nếu thuộc một trong các nhóm sau:

• Chu kỳ kinh nguyệt không đều
• Mới dậy thì hoặc tiền mãn kinh
• Phụ nữ sau sinh, sau phá thai hoặc đang cho con bú
• Nữ giới mắc các bệnh lý nội tiết như đa nang buồng trứng, rối loạn hormone
• Phụ nữ không thể hoặc không biết theo dõi chu kỳ đều đặn
• Chưa sẵn sàng mang thai ngoài ý muốn

Có cách nào tăng độ an toàn khi áp dụng phương pháp này không?

Dù phương pháp tính ngày an toàn để tránh thai không được khuyến khích. Nhưng nếu bạn vẫn muốn áp dụng thì bắt buộc phải làm đúng và kết hợp các các hỗ trợ sau:

Theo dõi nhiệt độ cơ thể cơ bản mỗi sáng

Sau khi rụng trứng, hormone progesterone tăng lên làm nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ khoảng 0,3 – 0,5°C. Vì thế, có thể xác định thời điểm rụng trứng bằng cách:

• Đo nhiệt độ mỗi sáng ngay khi vừa thức dậy (trước khi ra khỏi giường)
• Đo liên tục mỗi ngày và ghi lại
• Khi thấy nhiệt độ tăng liên tục ≥ 2–3 ngày thì chứng tỏ trứng đã rụng

Dùng que thử rụng trứng

Que thử rụng trứng giúp phát hiện hormone LH – 1 loại hormone tăng mạnh trước khi rụng trứng khoảng 24 – 36 giờ. Khi que thử hiện 2 vạch đậm cho thấy trứng sắp rụng, nguy cơ mang thai cao trong 1 – 2 ngày tới.

Phương pháp này giúp chẩn đoán ngày rụng trứng chủ động hơn so với việc chỉ đếm ngày. Tuy nhiên kết quả có thể sai lệch nếu bị rối loạn nội tiết.

Quan sát dịch nhầy cổ tử cung

• Trước khi rụng trứng, dịch cổ tử cung sẽ ít, đặc và ít nguy cơ thụ thai.
• Khi rụng trứng, dưới sự tác động của estrogen, khí hư sẽ trong, dai như lòng trắng trứng và có thể kéo thành sợi. Đây là giai đoạn dễ thụ thai nhất.

Cách áp dụng: Quan sát khí hư mỗi ngày khi đi vệ sinh. Nếu thấy dịch trong, dai, kéo sợi nghĩa là đang ở “cửa sổ thụ thai”. Lúc này nếu muốn quan hệ phải dùng bao cao su để tránh thai an toàn hơn.

Tính ngày an toàn để tránh thai không phải là phương pháp có độ chính xác cao. Khi cơ thể có biến động sinh lý, chị em có thể đối mặt với nguy cơ mang thai ngoài ý muốn. Để được tư vấn thêm về phương pháp tránh thai an toàn, vui lòng liên hệ 0969 668 152 để được hỗ trợ.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội