VÌ SAO THIẾU NỮ DẬY THÌ THƯỜNG BỊ KINH NGUYỆT KHÔNG ĐỀU?

Bệnh nhân hỏi: “Thưa bác sĩ, con gái tôi vừa bước sang tuổi 14 và cháu mới có kinh được 8 tháng. Chu kỳ kinh nguyệt của cháu dài ngắn thất thường, tháng 35 ngày, tháng 28 ngày đã có kinh. Máu kinh lúc ra nhiều hơn 1 tuần, khi thì chỉ 4 ngày là hết. Tôi lo lắng tình trạng kinh nguyệt không đều do đâu và có nguy hiểm không thưa bác sĩ?”

Vì sao thiếu nữ thường bị kinh nguyệt không đều?

Bác sĩ CKI Tạ thị Hồng Duyên, hiện đang công tác tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nôi 152 Xã Đàn giải đáp:

Cảm ơn chị đã chia sẻ tình trạng của cháu. Với thông tin chị cung cấp, tôi nhận thấy tình trạng của cháu rất phổ biến ở các bé gái trong những năm đầu sau khi bắt đầu có kinh.

Kinh nguyệt không đều ở tuổi dậy thì do hệ thống điều hoà nội tiết chưa hoàn thiện. Trục vùng dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng chưa hoạt động ổn định nên việc sản xuất hormone sinh dục nữ (estrogen và progesterone) còn dao động.

Sự dao động nội tiết này là nguyên nhân chính gây ra tình trạng:

• Chu kỳ kinh nguyệt không cố định, tháng dài tháng ngắn
• Số ngày hành kinh thay đổi, dao động từ 3 – 7 ngày
• Lượng máu kinh mỗi chu kỳ không hoàn toàn giống nhau

Thông thường, sau khi khoảng 2 – 3 năm từ lần đầu có kinh, chu kỳ kinh nguyệt của các bé gái sẽ dần ổn định hơn.

Tình trạng kinh nguyệt không đều có đang lo không?

Kinh nguyệt không đều ở nữ giới tuổi dậy là tình trạng khá phổ biến và phần lớn không quá nguy hiểm. Sau khi hệ nội tiết sinh sản hoạt động ổn định, hormone sinh dục nữ chưa được điều tiết nhịp nhàng thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ dần bình ổn.

Tuy nhiên, nếu tình trạng kinh nguyệt không đều kéo dài kèm theo các triệu chứng bất thường khác thì nữ giới cảnh giác hơn trước những vấn đề về sức khoẻ như:

• Rối loạn nội tiết tố
• Thiếu máu
• Rối loạn đông máu
• Bệnh lý phụ khoa liên quan đến tử cung, buồng trứng

Vì vậy, phụ huynh nên theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của trẻ trong những năm đầu sau dậy thì. Đồng thời hướng dẫn trẻ cách vệ sinh vùng kín đúng cách, duy trì lối sống khoa học, lành mạnh, ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý.

Khi nào kinh nguyệt không đều tuổi dậy thì cần đi khám?

Phụ huynh nên đưa trẻ đi thăm khám sớm nếu có các triệu chứng sau:

• Khoảng cách giữa hai kỳ kinh trên 45 ngày hoặc mất kinh liên tiếp 2 – 3 tháng cần thăm khám sớm để loại trừ nguy cơ rối loạn nội tiết tố hoặc vấn đề liên quan đến buồng trứng.
• Thời gian hành kinh kéo dài bất thường (trên 7 – 9 ngày) tiềm ẩn nguy cơ rối loạn nội tiết hoặc các vấn đề về đông máu.
• Lượng máu kinh ra quá nhiều khiến trẻ phải thay băng vệ sinh liên tục trong thời gian ngắn. Đặc biết nếu máu kinh ra ồ ạt, xuất hiện cục máu đông lớn thì cần đi khám ngay.
• Đau bụng kinh dữ dội, kèm theo đau bụng dưới dữ dội, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả hoặc ngất xỉu,…
• Kinh nguyệt không đều kéo dài nhiều năm thay vì ổn định sau khoảng 2 – 3 năm kể từ khi có kinh lần đầu như đa số trường hợp.

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến kinh nguyệt tuổi dậy thì

• Sự thay đổi nội tiết tố

Hệ thống điều hoà nội tiết tố, gồm vùng dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng chưa hoạt động ổn định, khiến hormone sinh dục nữ thay đổi thất thường. Hệ quả là chu kỳ kinh nguyệt dài ngắn thất thường và lượng máu kinh thay đổi.

• Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, thiếu sắt, vitamin và protein có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone và hoạt động của buồng trứng. Ngoài ra, việc ăn kiêng quá mức, ăn quá nhiều đồ ăn nhanh, thực phầm chế biến sẵn cũng có thể khiến kinh nguyệt rối loạn.

• Tâm lý bất ổn

Lo lắng, căng thẳng kéo dài và stress ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ nội tiết, từ đó gây kinh nguyệt không đều.

• Thói quen sinh hoạt không điều độ

Thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc, ít vận động và lạm dụng thiết bị điện tử không chỉ tác động tiêu cực đến sức khoẻ tổng thể mà còn khiến kinh nguyệt không ổn định.

• Thay đổi cân nặng nhanh chóng

Sự tăng, giảm cân đột ngột trong thời gian ngắn khiến chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn thông qua việc làm thay đổi quá trình sản xuất hormone sinh dục.

• Mắc bệnh lý liên quan

Kinh nguyệt không đều ở tuổi dậy thì có thể liên quan đến rối loạn nội tiết, hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý phụ khoa khác.

•  Yếu tố di truyền và cơ địa

Chu kỳ kinh nguyệt cũng có thể chịu ảnh hưởng từ yếu tố di truyền hoặc cơ địa của từng người.

Cách giảmtình trạng kinh nguyệt không đều tuổi dậy thì

• Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biêt là các thực phẩm giàu sắt, protein, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt tăng cường rau xanh, trái cây nhiều vitamin.
• Tránh xa đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn nhiều dầu mỡ, đường,…
• Hạn chế uống nước ngọt, không uống bia, rượu,…
• Ngủ đủ 7 – 8 giờ mỗi đêm, nghỉ ngơi hợp lý và tránh thức khuya
• Giữ tâm lý thoải mái, hạn chế căng thắng và áp lực tâm lý. Dành thời gian để thư giãn và tham gia các hoạt động bên ngoài
• Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga, aerobics, đạp xe,… để nâng cao sức khoẻ tổng thể
• Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và chủ động đi khám khi có dấu hiệu bất thường

Câu hỏi liên quan:

Kinh nguyệt kéo dài hơn 7 ngày ở tuổi dậy thì có nguy hiểm không?

Không quá nguy hiểm nếu hành kinh kéo dài hơn 7 ngày nhưng lượng máu không quá nhiều và thỉnh thoảng xảy ra. Trường hợp này thường do sự dao động nội tiết trong giai đoạn dậy thì.

Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, kèm theo ra máu nhiều, mệt mỏi, chóng mặt hoặc đau bụng dữ dội thì cần đi khám ngay. vì chúng rất có thể liên quan đến rối loạn nội tiết, thiếu máu hoặc rối loạn đông máu,..

Thức khuya có làm kinh nguyệt bị rối loạn không?

Thơi quen thức khuya trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến kinh nguyệt tuổi dậy thì. Nguyên nhân là do cơ thể thiếu ngủ sẽ tác động đến hoạt động của hệ thần kinh và nội tiết, khiến quá trình điều hòa hormone sinh dục nữ bị rối loạn. Hệ quả là chu kỳ kinh đến sớm hoặc đến muộn hơn kèm theo sự biến đổi về lượng máu kinh.

 Rối loạn kinh nguyệt tuổi dậy thì có ảnh hưởng đến sinh sản không?

Đa số trường hợp rối loạn kinh nguyệt tuổi dậy thì không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này.

Nguyên nhân là do kinh nguyệt không đều trong tuổi dậy thì xuất phát từ sự phát triển chưa hoàn thiện của hệ nội tiết cơ thể. Sau khoảng 2 – 3 năm từ khi có kinh lần đầu, khi cơ thể cùng với hệ nội tiết hoàn thiện hơn thì chu kỳ kinh sẽ ổn định và đều đặn hơn.

Tuy nhiên, nếu tình trạng kinh nguyệt không đều kéo dài nhiều năm không thuyên giảm thì cần đi khám sớm để loại trừ nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm.

Hy vọng những thông tin bài viết cung cấp sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tình trạng kinh nguyệt trong tuổi dậy thì. Mọi thắc mắc về vấn đề này vui lòng gửi tới hotline 0969 668 152, các chuyên viên tư vấn sẽ liên hệ trong thời gian sớm nhất.

Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Hà Nội